اثر برهمکنش رقم و مالچ زنده بر عملکرد آفتابگردان و کنترل علف‌های هرز

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22059/jci.2015.55190
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر رقم و مالچ زندهبر عملکرد دانۀ آفتابگردان و کنترل علف‌های هرز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زنجان در سال زراعی 1392 انجام گرفت. فاکتور­ها شامل رقم­های ’فرخ‘، ’آلستار‘ و ’آذرگل‘ و کنترل علف‌های هرز (وجین در تمام فصل، حضور علف هرز در تمام طول فصل رشد و کشت گیاهان پوششی گندم سیاه، یونجۀ یکساله، ماشک گل‌خوشه‌ای به‌عنوان مالچ زنده به‌تنهایی و در تلفیق با یک بار وجین) بود. در حضور گیاهان پوششی گندم سیاه، یونجۀ یکساله و ماشک گل‌خوشه‌ای به‌ترتیب 7/43، 8/33 و 25 درصد وزن خشک و 1/57، 1/38 و 29 درصد تراکم مجموع علف‌های هرز نسبت به شاهد (حضور علف هرز در تمام طول فصل رشد) کاهش یافت. همچنین تلفیق گیاهان پوششی با یک بار وجین به‌طور معناداری کنترل علف‌های هرز را بهبود بخشید. کمترین مقدار وزن خشک و تراکم علف‌های هرز در رقم ’آذرگل‘ دیده شد. بیشترین شاخص سطح برگ آفتابگردان در رقم ’آذرگل‘ و در شرایط وجین تمام فصل به‌دست آمد. تداخل علف‌های هرز، عملکرد دانۀ رقم‌های ’آذرگل‘، ’آلستار‘ و ’فرخ‘ را به‌ترتیب 6/18، 1/22 و 4/33 درصد نسبت به شاهد بدون علف هرز کاهش داد. به­طور کلی، بیشترین عملکرد دانه در رقم ’آذرگل‘ دیده شد. همچنین گیاه پوششی یونجۀ یکساله در تلفیق با یک بار وجین عملکرد دانۀ مشابه وجین تمام فصل ایجاد کرد. در مجموع، یونجۀ یکساله به‌صورت مالچ زنده و ’آذرگل‘ به‌عنوان رقمی با توان رقابت زیاد می‌تواند به‌عنوان بخشی از مدیریت تلفیقی علف‌های هرز در تولید پایدار آفتابگردان استفاده شود.