تأثیر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای قشر بینایی بر خطاهای فضایی و زمانبندی حرکت ضربه‌زنی به اهداف در شرایط توهم بینایی کلاسیک ابینگهاوس

نویسندگان

1 دانشیار گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی ، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 کارشناسی ارشد، رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2025.30192.2748
چکیده

هدف: ادراک اندازۀ بینایی انسان همیشه یک نمایش صادقانه از دنیای فیزیکی نیست، بلکه به‌شدت به‌زمینه اطراف متکی است. هدف پژوهش حاضر، تأثیر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای قشر بینایی بر خطاهای فضایی و زمانبندی حرکت ضربه‌زنی به اهداف در شرایط توهم بینایی ابینگهاوس بود.روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی و از لحاظ هدف از نوع بنیادی بود. 32 دانشجوی دانشگاه با دامنة سنی 18 تا 28 داوطلبانه در پژوهش مشارکت کردند (تحریک واقعی، 16 نفر و تحریک ساختگی، 16 نفر). در پیش‌آزمون شرکت‌کنندگان تکلیف ضربه‌زنی به اهدافِ دوگانه را در چهار شرایط مختلف توهم ابینگهاوس انجام دادند. این شرایط شامل دو ریتم زمانی و دو جهت حرکت (افقی و عمودی) بود. خطای زمان‌بندی و خطای فضایی اندازه‌گیری شد. سپس، طی چهار روز متوالی در گروه واقعی تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای بر ناحیه قشر بینایی اولیه (V1) و در گروه شم، تحریک به‌صورت ساختگی اعمال شد. یک روز پس از آخرین جلسه تحریک، پس‌آزمون و سه روز بعد آزمون پیگیری مشابه با پیش‌آزمون به‌عمل آمد. از روش‌های آماری فریدمن و ویلکاکسون در سطح معنی‌داری 05/0 استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در هنگام انجام حرکت در شرایط توهم ابینگهاوس، خطاهای فضایی و خطاهای زمان‌بندی در شرایط افقی با عمودی تفاوت نداشت. اعمال tDCS باعث کاهش خطای زمان‌بندی و خطای فضایی در اجرای تکلیف ضربه‌زنی ریتمیک با پس‌زمینة توهم ابینگهاوس شد(05/0p<).نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر توهم بینایی ابینگهاوس، بر خطاهای فضایی و زمانی حرکت مدوام، فرضیۀ تفکیک دو مسیر بینایی شناختی و حرکتی مورد تردید قرار می‌گیرد. همچنین با توجه به اثرگذاری tDCS آنودال بر ناحیه V1 و کاهش خطاهای فضایی و زمانی در اجرای تکلیف حرکتی، پیشنهاد می‌شود در تکالیفی که نیازمند استفاده از دقت بینایی هستند، از این روش استفاده شود.