فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف :پژوهش حاضر در صدد ارائه‌ی الگویی مفهومی از رهبری آموزشی یکپارچه در محیط هوشمند است. این سبک رهبری به دنبال ایجاد یک سامانة آموزشی هماهنگ و کارآمد است که با استفاده از فناوری‌های نوین و داده‌های جامع، به بهبود کیفیت آموزش و یادگیری کمک ‌کند.مواد و روش: این پژوهش، از نوع پژوهش‌های بنیادی به روش کیفی بوده و شیوة انجام آن، مرور نظام‌مند ادبیات به همراه تحلیل مضامین منابع منتخب، با رویکرد فراترکیب است. برای جمع‌آوری اطلاعات، از روش‌ مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی استفاده شد و از طریق مرور نظام‌مند ادبیات، بیش از 3۰۰۰ منبع اولیه طی ده سال اخیر، از سال ۲۰14 تا ۲۰۲4 مورد بررسی قرار گرفت. پس از پالایش اولیه و حذف منابع تکراری، برای پیدا کردن ارتباط اولیة بین منابع، پس از ورود داده‌ها به نرم‌افزار مدیریت منابع زوترو، خروجی آر آی اس گرفته شد و با وارد کردن این خروجی به نرم‌افزار علم‌سنجی ووس ویوور، نقشه و نمایشی بصری از کلمات کلیدی استفاده شده در مطالعات قبلی در اختیار قرار گرفت. در نهایت؛ ۱۱۹ منبع طبق ضابطة ورود و خروج انتخاب شدند و با تحلیل داده‌ها به روش فراترکیب و کدگذاری، ویژگی‌ها، کارکردها و اجزای مفهوم شناسایی و چارچوب مفهومی مدنظر تدوین شد. برای بهبود روایی و پایایی پژوهش از شیوة کثرت‌گرایی در پژوهشگر به معنای آزمون قابلیت اطمینان میان کدگذاران استفاده شد. در پژوهش حاضر سعی شده است در قالب طرحی اکتشافی تعریفی جامع و واضح از مفهوم رهبری آموزشی یکپارچه در محیط هوشمند ارائه شود تا بتواند به‌عنوان الگویی کاربردی، توسط مدیران و رهبران آموزشی در سطح مدارس، دانشگاه‌ها و سایر مؤسسات آموزشی به‌طور عملی بکار گرفته شود.بحث و نتیجه‌گیری: در نتیجة تجمیع و دسته‌بندی کدهای احصاشده، چهار جزء اصلی برای مفهوم رهبری آموزشی یکپارچه در محیط هوشمند شامل سبک رهبری، آموزش هوشمند، یادگیری و ذی‌نفعان شناسایی شد. از 447 کد اولیه تعداد 9 مفهوم برای سبک رهبری مشتمل بر رهبری آموزشی، رهبری تحول‌آفرین، رهبری مشارکتی، رهبری همکارانه، رهبری توزیعی، رهبری هوشمند، رهبری فناوری و رهبری دیجیتال بدست آمد؛ از 133 کد اولیه تعداد 3 مفهوم برای آموزش هوشمند شامل فناوری هوشمند، سامانة آموزش و برنامة درسی استخراج شد؛ از 75 کد اولیه تعداد 11 مفهوم برای یادگیری هوشمند شامل، شخصی‌سازی شده، تطبیقی، خودران، تعاملی، مبتنی بر بازخورد، مبتنی بر تمرین، پروژه‌محور، معکوس، مشارکتی، گروهی و یادگیری مادام‌العمر شناسایی شد و از 158 کد اولیه تعداد 10 مفهوم برای ذی‌نفعان شامل دانش‌آموز، دانشجو، معلم، استاد، توسعه‌دهنده، متخصص فناوری، سازمان‌ها، صنعت، والدین، ارزیاب و ناظر حاصل شد.در الگوی استخراج‌شدة پژوهش؛ سبک رهبری به شیوه و رویکردی اشاره دارد که یک رهبر برای مدیریت و هدایت گروه یا سازمان خود انتخاب می‌کند. این سبک‌ها می‌توانند بسته به متغیرهای مختلفی مانند فرهنگ‌سازمانی، نوع وظایف، مشخصات اعضای تیم و موقعیت‌های مختلف، متنوع و متفاوت باشند. در عمل می‌توان سبک‌های مختلف را با یکدیگر ترکیب کرد و به شیوه‌ای اختصاصی برای رهبری در موقعیت‌های خاص پیش رفت. هم‌چنین، هر سبک رهبری مزایا و محدودیت‌های خود را دارد و انتخاب سبک مناسب بستگی به شرایط و خصوصیات سازمان و تیم مورد نظر دارد. ضمناً یک محیط هوشمند آموزشی از فناوری‌ها و سامانه‌های مختلف برای بهبود فرایندهای آموزشی استفاده می‌کند و برای رهبران آموزشی امکانات و ابزارهایی را فراهم می‌کند که در ارتقای کیفیت آموزش و مدیریت آموزشی مؤثر هستند.بررسی مفاهیم استخراج شده از کدگذاری منابع منتخب در مرور نظام‌مند نشان می‌دهد، همگی این مفاهیم از یک جنس نیستند ولی دسته‌بندی معنادار این مفاهیم به‌عنوان مقوله‌ها ما را به چارچوبی واضح از ارتباط ابعاد مختلف رهنمون کرد. براساس این پژوهش، برداشت‌های مختلف از این مفهوم به معنای تفاوت و تمایز کامل برداشت‌ها از یکدیگر نیست. بلکه توجه به این مفهوم از زوایای مختلف رهبری، آموزش، فناوری و ذی‌نفعان است.