فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: دانشگاه دیجیتال دانشگاهی است که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین علاوه بر ارایه خدمات تخصصیِ ذی‌نفعان خود، دامنه فعالیت‌ها و اثرگذاری خود را به نسبت دانشگاه‌های کلاسیک، توسعه می‌دهد. به این منظور توسعه رهبری دانشگاهی برای مدیرانی که بتوانند در دستیابی به ویژگی‌های ممتاز و اهداف خاص این نوع دانشگاه‌ها عملکرد اثربخشی داشته باشند، حائز اهمیت است. بر این اساس، هدف از انجام مطالعه حاضر، مدل‌سازی ساختاری-‌تفسیری استراتژی‌هایِ توسعه رهبری به منظور ایجاد و توسعه دانشگاه‌های دیجیتال بوده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش پژوهش، در زمره پژوهش‌های آمیخته است. مواد و روش: شناسایی استراتژی‌های توسعه رهبری از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بر پایه اشباع نظری با مشارکت 15 نفر از اعضای هیئت علمی در دانشگاه شهید بهشتی، به عنوان میدان تحقیق انجام گرفت. روایی و پایایی مصاحبه‌ها به ترتیب با روش روایی محتوایی نسبی و شاخص کاپای کوهن تایید شد. در بخش کمی در فرایند مدل‌سازی، از نظرات 63 نفر از اعضایِ هیئت علمی دارایِ تجربه مدیریت با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی در دسترس استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب با بهره‌گیری از روایی محتوا و روش آزمون- پس‌آزمون تایید شد. کدگذاری مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA منجر به شناسایی استراتژی‌های توسعه رهبری دانشگاهی شد. نتیجه‌گیری: مدل‌سازی شاخص‌های شناسایی‌شده با روش ساختاری-تفسیری و تحلیل MIC-MAC انجام شد. تعداد 13 استراتژی شناسایی شده، به عنوان برایند کدگذاری، عبارت بودند از: تشکیل اتاق‌های فکر؛ توانمندسازی ساختاری؛ فرآیند خود توسعه‌ای؛ مدیریت استعداد؛ گزینش موقعیت‌ها؛ جانشین پروری؛ الزام بازخورد؛ ترکیب پذیری برنامه‌ها؛ آموزش‌های مدون/نظام‌دار؛ تسهیم دانش؛ ارتقای سطوح تاب‌آوری؛ تفکر سیستمی؛ و بازسازی روندها. استفاده از روش ساختاری-تفسیری و تحلیل MIC-MAC، کمک کرد تا استراتژی‌های سیزده‌گانه شناسایی شده توسعه رهبری، به منظورِ برقراری رابطه مفهومی میان آن‌ها، در شش سطح قرار بگیرند. این شش سطح عبارتند از: گزینش موقعیت‌ها، جانشین پروری، ارتقا سطوح تاب‌آوری و بازسازی روندها، مدیریت استعداد، و ترکیب‌پذیری برنامه‌ها. هر طبقه دارای یک یا بیش از یک استراتژی است. ذیل هر استراتژی نیز، مولفه‌هایی قرار گرفتند که به بسط مفهوم استراتژی در توسعه رهبری دانشگاه دیجیتال مرتبط هستند.