مطالعه تطبیقی دوره های آمورش غیر رسمی در آموزش عالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.48308/mpes.2024.235242.1449چکیده
هدف: دانشگاه های پیشرو در سطح جهان سال هاست که به این امر پی برده اند اهداف ضمنی و آشکار دانشگاه ها زمانی به نتیجه می رسد که، آموزش غیررسمی کنار آموزش رسمی قرار گیرد و نقاط ضعف آموزش رسمی توسط آموزش غیررسمی پوشش داده شود. لذا هدف این پژوهش بررسی تطبیقی دوره های آموزش غیررسمی در آموزش عالی ایران با دانشگاه های پیشرو جهان می باشد.مواد و روش ها:پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت روش، کیفی از نوع مطالعهی تطبیقی است که با استفاده از رویکرد چهار مرحلهای (توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه) جرج بردی و طراحی تشابهها و تفاوتها جان استوارت میل صورت پذیرفته است. جامعه پژوهش، دانشگاههای برتر جهان و ایران که دارای سیستم آموزش غیررسمی هستند؛ می باشند. شش دانشگاه ماساچوست، هاروارد، استنفورد، کمبریج لندن، کوچ ترکیه و صنعتی ناتینانگ سنگاپور به صورت هدفمند به عنوان نمونه آماری برای مقایسه با سیستم آموزش غیررسمی در آموزش عالی ایران انتخاب شدند. دلایل انتخاب این دانشگاهها، نظام آموزشی پیشرفته و پیشرو بودن در آموزش غیررسمی به صورت ملی و بینالمللی بود و از طرفی این دانشگاهها، از نظر رتبهبندی جزو دانشگاههای برتر جهان در قاره خود هستند. دلیل دیگر نیز امکان دسترسی به مدارک و مقالات و اسناد مورد نیاز در این حوزه بود. در ایران پنج دانشگاه تهران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، صنعتی شریف و علوم پزشکی تهران، به عنوان نمونه انتخاب شدند.بحث و نتیجه گیری: در بخش اهداف آموزش غیر رسمی ،دانشگاه های منتخب جهان، به دنبال حداکثر رساندن دانش و آگاهی افراد در زندگی شخصی و شغلی هستند. همچنین آموزش غیررسمی به عنوان یک مکمل برای به حداقل رساندن مشکلات سیستم آموزشی رسمی می دانند. در دانشگاه های منتخب ایران هدف کلی این نوع آموزش کسب مهارت های کارآفرینی، شغلی و کسب درآمد دانشگاه می باشد. در جذب مخاطب دانشگاه های جهان بیشتر به سمت جذب یادگیرندگان بین اللملی قدم برمی دارند تا بتوانند جایگاه خود را در جهان ثتبیت کنند. در صورتی که دانشگاه های داخل در جذب یادگیرندگان بین المللی برنامه خاصی در قسمت آموزش غیررسمی برای خود برنامه ریزی ننموده و مخاطبین آنان افراد بزرگسال داخل کشور می باشند. در قسمت نیازسنجی دانشگاه های منتخب جهان از نظر افراد، ذی ربط، ذی نفع و شرایط جامعه استفاده می کنند. درصورتی که دانشگاه های منتخب کشور بیشتر به نظرات کارفرمایان، شرایط بازار و نظر مسئولین دانشگاه توجه دارند. دوره های آموزش غیررسمی در ایران بیشتر حول موضوعات شغلی، توانمند سازی افراد و یادگیری زبان دوم می باشد. در صورتی که دوره ها در دانشگاه های جهان علاوه بر موضوعات شغلی و توانمند سازی افراد به موضوعات زیست محیطی و مهارت های زندگی نیز توجه ویژه ای دارند. نحوه اجرا ی دوره ها در همه دانشگاه های منتخب جهان و ایران به صورت ترکیبی(حضوری و غیرحضوری) است ولی تفاوت در اینجاست که در دانشگاه های جهان بستر یادگیری در برنامه های متنوعی مانند سفرهای گروهی، بازدید علمی، کارگاهی تعاملی، سیمنار و آموزش همتایان را فراهم می شود.و در ایران یادگیری به صورت کلاس های حضوری، آنلاین ، سمینارهاو کارگاهی است که در بین آنها یادگیری تعاملی نقش کمرنگی دارد. تدریس در تمام کشورهای منتخب با استفاده از اساتید مجرب و متخصص موضوعات دوره ها صورت می گیرد. در بخش ارزیابی، دانشگاه های منتخب جهان بیشتر از ارزیابی درونی منسجم و یکپارچه سود می جویند البته از ارزیابی بیرونی( نظر سازمان ها و دانشگاه های دیگر) نیز استفاده می کنند. در ایران ارزیابی درونی انجام می شود اما به صورت یکپارچه نمی باشد و این امر در اصلاح یا حذف دوره اطلاعات مناسبی را ارائه نمی دهد .کسب مهارتهای تخصصی(شغلی) و عمومی(زیست محیطی و مهارت های زندگی)، پیامدهای آموزش غیررسمی در دانشگاههای جهان می باشد. در دانشگاههای کشور پیامدها مانند اهداف بیشتر در توانمندسازی شغلی متقاضیان (مهارتهای تخصصی) متمرکز میباشد.