فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با گذشت یک قرن افت و خیز در ترانة‌ معاصر ایران، امروز می‌‌توان سیر دگردیسی آن را در واپسین دهة آن، دهة نود، با رویکردی تحلیلی مطالعه کرد و مجموعه شعر «خانة ترانه» با آثار بیش از پنجاه ترانه‌سرای دهه نود این امکان را تا حدودی فراهم آورده‌است. نظریة تحلیل گفتمان در این مقاله به بررسی نقش و کارکرد اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، هنری و فلسفی ژانر ترانه و نیز حقیقت ماهوی آن در عصر پسامدرنیته می‌پردازد؛ چراکه نظریه گفتمان می‌تواند یکی از نمودهای عصر پسامدرنیسم و دورة گذار از ماهیت واقعیت‌ تک بُعدی ابژه‌ها در زندگی اجتماعی امروز باشد. این‌ جستار، ترانه‌های دهة نود را به عنوان یکی از نمودهای فراگیر فرهنگی ارزیابی کرده‌ و به یافته‌هایی ذیل موضوعاتی چون: تاریخ ترانه، عشق، زبان و نیز ممنوعیت دست یافته‌است. طبق نتایج این پژوهش، ترانه‌های دهة نود در یک ساز و کار مدرنیستی و پسامدرنیستی تحت تأثیر دو عامل ایدئولوژی و قدرت از یک هژمونی فکری و فلسفی پیروی می‌کنند که به نوعی منجر به خلق گفتمان تازه‌ای در این حوزه شده‌است. گفتمانی که در لایه‌های زیرینش از تأثیر مسائلی چون: تکنولوژی، سیاست، فرهنگ، علایق و سلایق جوانان، اتوریتة مافیای صنعت موسیقی، برخورد سلبی رادیو و تلویزیون ملی و... خبر می‌دهد.