هدف‌گذاری در دوره‌ی دافوس ارتش و میزان تحقق اهداف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه مدیریت دفاعی، دانشکده فرماندهی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران

doi
10.48308/mpes.2025.236357.1479
چکیده

هدف: هدف این تحقیق، بررسی اهداف دورۀ دافوس، منابع تدوین اهداف و ذی‌نفعان تأثیرگذار در فرآیند هدف‌گذاری دورۀ دافوس ارتش و هم‌چنین، ارزیابی میزان تحقق اهداف از دیدگاه اساتید، فرماندهان و دانشجویان دورۀ مذکور است.  مواد و روش‌ها: روش تحقیق در این پژوهش، از نوع آمیخته بوده و شامل بررسی نظرات اساتید و دانشجویان است. در مرحلۀ اول، اطلاعاتی از 29 نفر اساتید و مسئولین دانشگاه به روش کیفی تفسیر مضامین و ابزار مصاحبه بدست آمده و در روش کمّی، برای جمع‌آوری نظرات دانشجویان دوره 33 دافوس، از پرسش‌نامۀ محقق ساخت استفاده شد. جامعۀ مورد مطالعه، کلیۀ اساتید و دانشجویان دانشگاه بوده و نمونۀ کیفی به روش گلوله برفی هدفمند تا حد اشباع با 29 نفر جهت مصاحبه‌ها انتخاب شد. در بخش کمّی، با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 149 نفر از دانشجویان دوره 33 دافوس تعیین شد. ابتدا مصاحبه‌ها انجام و شاخص‌های مهم اهداف برنامه درسی شناسایی گردید. سپس پرسش‌نامۀ اولیه توسط محقق تهیه گردید. روایی پرسش‌‌نامه، با نظرخواهی و اعمال نظرات اصلاحی20 نفر از اساتید دو دانشگاه اصفهان و دافوس تأمین گردید. هم‌چنین جهت آزمایش، ابتدا پرسش‌نامه برای 40 نفر از دانشجویان ارسال و پس از پاسخ‌دهی و کشف ابهامات، منقح‌تر گردیده و پرسش‌نامۀ نهایی تکمیل و نظرسنجی اصلی انجام شد. پایایی پرسش‌نامه نیز با آلفای کرونباخ (924/0) تأیید شد.  بحث و نتبجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که اهداف دورۀ دافوس ارتش به ترتیب اهمیت عبارت هستند از: 1) آموزش و پرورش فرماندهان ارتش و تأمین فرماندهان و افسران ستادی مورد نیاز در سطوح میانی (درجات تیپ/پایه) و بالاتر 2) تلفیق نمودن آموزش‌های نظری و مهارتی جهت ایجاد آمادگی ذهنی و عملی فرماندهان 3) ایجاد زبان و فرهنگ مشترک بین نیروهای چهارگانۀ ارتش، جهت افزایش درک جمعی و بهبود ارتباطات بین هر چهار نیروی ارتش 4) ایجاد آمادگی در فرماندهان جهت ارائه مشاورۀ دفاعی به مقامات غیرنظامی، هنگام اقدامات زیربنایی مانند احداث جاده‌ها، کانال‌ها‌، کارخانه‌ها‌ و سایر تأسیسات و ابنیۀ حساس و مهم، مانند فرودگاه‌ها، بنادر و پالایشگاه‌ها. یافته‌ها و پیشنهادات: یافته‌ها نشان داد که به هدف اول کاملاً توجه شده و محقق گردیده، در مورد تحقق هدف دوم، اختلاف نظر هست و نارسایی‌ها و موانعی در روش تحقق آن وجود دارد، هدف سوم به خوبی محقق شده اما هدف چهارم مورد غفلت است و در اهداف دوره، صراحتاً نیامده است.. ضمناً  مشخص گردید که دانشگاه، در یک جمع بندی کلی، در دستیابی به اهداف دورۀ دافوس موفق بوده و اساتید، نسبت به دانشجویان، از میزان دستیابی به اهداف رضایت بیشتری دارند. هدف‌گذاری فرآیندی پویاست و فراگیران دورۀ دافوس، که همگی متخصص و فرماندهانی مجرب هستند، باید در تدوین اهداف مشارکت داده شوند. ضمناً باید مسائل«آموزش بزرگسالان»در نظر گرفته شده و هماهنگی اهداف فردی و سازمانی نیز مورد توجه قرارگیرد. هم‌چنین آموزش مشاورۀ پدافندی، نیاز به بازنگری دارد. در میان گروه‌های ذینفوذ و تأثیرگذار در فرآیند تدوین اهداف برنامه درسی دوره، نتایج نشان داد که اگر تأثیر وزارت علوم و سایر مراجع غیرنظامی کاهش یافته و وزن الگوبرداری از دانشگاه‌های نظامی کشورهای پیشرفته افزایش یابد، منطقی‌تر است و احتمال اثربخشی دوره را افزایش خواهد داد.