مدل‌سازی و تحلیل تأثیر خرید اینترنتی بر تعداد و طریقه‌ی سفر با هدف خرید (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی حمل‌ونقل، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار، دانشکده مهندسی حمل‌ونقل، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی حمل‌ونقل، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22119/jte.2024.393185.2664
چکیده

هدف خرید یکی از مهمترین اهداف روزانه‌ی شهروندان به شمار می‌رود که معمولاً برای بررسی، آزمون، کسب اطلاعات و خرید کالاها و خدمات مختلف انجام می‌شود. امروزه با فراگیر شدن فرآیند خرید اینترنتی، رفتار سفر مرتبط با خرید دچار تغییراتی شده است. خرید اینترنتی می‌تواند جایگزین خریدهای حضوری و رفت‌و‌آمدهای غیر ضروری شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات خرید اینترنتی بر رفتار سفر در زمینه‌ی تعداد و طریقه‌ی سفرهای خرید در شهر اصفهان انجام گرفته است. عوامل پیش‌بینی کننده‌ی رفتار خرید اینترنتی و حضوری در این پژوهش شامل ویژگی‌های جمعیت شناختی، تجربیات اینترنتی، معیارهای محیط ساخته شده و نگرش‌ها (مؤلفه‌های روانشناختی) است. به منظور گردآوری داده‌ها از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. 400 پرسشنامه به دو شیوه‌ی ترکیبی حضوری و مجازی به صورت نمونه‌گیری در دسترس و داوطلبانه میان افراد ساکن در مناطق پانزده گانه اصفهان توزیع و جمع‌آوری گردید. متغیرهای سنجش محیط ساخته شده شامل دسترسی به ایستگاه‌های حمل‌ونقل همگانی، اختلاط کاربری، تراکم جمعیت، شدت کاربری تجاری و دسترسی به مراکز خرید بوده که محاسبات آنها در نرم افزارArcGIS 10  صورت گرفته. از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم افزار AMOS 24 به منظور تحلیل تعداد سفر و از مدل رگرسیون لجستیک دو جمله‌ای در نرم افزارSPSS24  جهت تحلیل طریقه‌ی سفر استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش بیان می‌کند که نگرش افراد در رفتار خرید بر هر دو شیوه تأثیرگذار است اما محیط ساخته شده و تجربیات اینترنتی تنها بر خرید اینترنتی تأثیر می‌گذارند. همچنین نگرش و محیط ساخته شده در ارتباط با رفتار خرید دارای همبستگی می‌باشند. ارتباط میان تعداد خرید اینترنتی ‌و تعداد سفرهای خرید(خرید حضوری) به صورت مستقیم می‌باشد و همچنین، تعداد خرید اینترنتی ارتباط معناداری با هیچ‌کدام از طریقه‌های شخصی، همگانی و فعال ندارد. به این ترتیب خرید اینترنتی ضرورتاً سبب تغییرِ طریقه‌ی سفر و کاهش سهم استفاده از خودرو در سفرهای خرید نخواهد شد.