طراحی چارچوب برنامه درسی مبتنی بر درک طراحی محور در دوره متوسطه دوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.48308/mpes.2024.234696.1429
چکیده

هدف: درک طراحی‌محور با ارائه یک چارچوب مشخص برای معلمان، آنها را قادر می‌سازد تا مانند یک طراح در تهیه برنامه‌های درسی و برنامه‌ریزی برای تدریس نقش فعالی داشته باشند. هدف این چارچوب آشکار کردن هویت طراح معلمان و کمک به یادگیری معنی‌دار و پایدار دانش‌آموزان است. پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب برنامه‌درسی مبتنی بر درک طراحی‌محور در دوره متوسطه دوم انجام شد.مواد و روش‌ها: جامعه پژوهشی شامل کلیه اسناد علمی معتبر مرتبط با موضوع بود که با جستجوی منظم در پایگاه‌های اطلاعاتی و بر اساس معیارهای ورود، تعداد 286 پژوهش شناسائی و بر اساس معیارهای خروج، تعداد 39 پژوهش برای بررسی نهایی انتخاب شدند. برای جمع‌آوری، ثبت و گزارش اطلاعات اولیه پژوهش‌ها از فرم کاربرگ محقق‌ساخته استفاده شد. تحلیل یافته‌ها با استفاده از الگوی هفت مرحله‌ای هورد (1983) و روش کدگذاری باز و محوری انجام شد. جهت اطمینان از نحوه کدگذاری، از دو نفر ارزشیاب برای کدگذاری مجدد یافته‌ها استفاده شد و برای تایید پایایی فرمول ضریب کاپای کوهن بکار برده شد.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های بدست آمده نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر الگوی درک طراحی‌محور برنامه‌ای پیامد‌محور است که برای تمامی عناصر برنامه‌درسی نقشی نوین و متفاوت از الگوهای سنتی تعریف می‌کند. تعیین اهداف در سه سطح کسب، درک و انتقال بر اساس استانداردهای محتوا، انتظارات درسی و عملکرد معنادار، تاکید روی ایده‌های بزرگ، ایجاد مسئولیت پاسخگویی در قبال یادگیری، استقلال در یادگیری، انتقال یادگیری به موقعیت‌های واقعی زندگی، آموزش مهارت‌های زندگی، شخصی‌سازی محتوا توسط دانش‌آموزان، اولویت‌بندی و گزینش محتوا، محتوای کم‌حجم و عمیق و سازماندهی آن به شیوه‌های مارپیچی و وارونه حول محور ایده‌های بزرگ، معلم به عنوان طراح، ارزشیاب و پژوهشگر و ارزشیابی برنامه‌درسی با تاکید روی شواهد و پیامدها به روش‌های مختلفی همچون وظایف عملکردی، وجوه درک، استانداردهای ارزشیابی و تولید محصول از جمله ویژگی‌های این الگوی برنامه‌درسی است. درک طراحی‌محور یک الگوی تفکر هدفمند در مورد برنامه‌ریزی درسی و اصلاح مدرسه است. این الگو یک فرایند طراحی سه مرحله‌ای با مجموعه‌ای از ابزارها و استانداردهای مفید طراحی را ارائه می‌دهد که هدف آن درک دانش‌آموزان، توانایی ساخت معنا از ایده‌های بزرگ و انتقال یادگیری است.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های بدست آمده نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر الگوی درک طراحی‌محور برنامه‌ای پیامد‌محور است که برای تمامی عناصر برنامه‌درسی نقشی نوین و متفاوت از الگوهای سنتی تعریف می‌کند. تعیین اهداف در سه سطح کسب، درک و انتقال بر اساس استانداردهای محتوا، انتظارات درسی و عملکرد معنادار، تاکید روی ایده‌های بزرگ، ایجاد مسئولیت پاسخگویی در قبال یادگیری، استقلال در یادگیری، انتقال یادگیری به موقعیت‌های واقعی زندگی، آموزش مهارت‌های زندگی، شخصی‌سازی محتوا توسط دانش‌آموزان، اولویت‌بندی و گزینش محتوا، محتوای کم‌حجم و عمیق و سازماندهی آن به شیوه‌های مارپیچی و وارونه حول محور ایده‌های بزرگ، معلم به عنوان طراح، ارزشیاب و پژوهشگر و ارزشیابی برنامه‌درسی با تاکید روی شواهد و پیامدها به روش‌های مختلفی همچون وظایف عملکردی، وجوه درک، استانداردهای ارزشیابی و تولید محصول از جمله ویژگی‌های این الگوی برنامه‌درسی است. درک طراحی‌محور یک الگوی تفکر هدفمند در مورد برنامه‌ریزی درسی و اصلاح مدرسه است. این الگو یک فرایند طراحی سه مرحله‌ای با مجموعه‌ای از ابزارها و استانداردهای مفید طراحی را ارائه می‌دهد که هدف آن درک دانش‌آموزان، توانایی ساخت معنا از ایده‌های بزرگ و انتقال یادگیری است.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های بدست آمده نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر الگوی درک طراحی‌محور برنامه‌ای پیامد‌محور است که برای تمامی عناصر برنامه‌درسی نقشی نوین و متفاوت از الگوهای سنتی تعریف می‌کند. تعیین اهداف در سه سطح کسب، درک و انتقال بر اساس استانداردهای محتوا، انتظارات درسی و عملکرد معنادار، تاکید روی ایده‌های بزرگ، ایجاد مسئولیت پاسخگویی در قبال یادگیری، استقلال در یادگیری، انتقال یادگیری به موقعیت‌های واقعی زندگی، آموزش مهارت‌های زندگی، شخصی‌سازی محتوا توسط دانش‌آموزان، اولویت‌بندی و گزینش محتوا، محتوای کم‌حجم و عمیق و سازماندهی آن به شیوه‌های مارپیچی و وارونه حول محور ایده‌های بزرگ، معلم به عنوان طراح، ارزشیاب و پژوهشگر و ارزشیابی برنامه‌درسی با تاکید روی شواهد و پیامدها به روش‌های مختلفی همچون وظایف عملکردی، وجوه درک، استانداردهای ارزشیابی و تولید محصول از جمله ویژگی‌های این الگوی برنامه‌درسی است. درک طراحی‌محور یک الگوی تفکر هدفمند در مورد برنامه‌ریزی درسی و اصلاح مدرسه است. این الگو یک فرایند طراحی سه مرحله‌ای با مجموعه‌ای از ابزارها و استانداردهای مفید طراحی را ارائه می‌دهد که هدف آن درک دانش‌آموزان، ت