بررسی تراز انرژی زراعت گرچک در شهرستان ورامین به‌منظور تولید بیودیزل

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران - ایران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین - ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران - ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران - ایران

5 دانشیار، گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران - ایران

doi
10.22059/jci.2015.54787
چکیده

گرچک (Ricinus communis L.) با داشتن قابلیت تحمل شرایط سخت، نیاز تغذیه‌ای کم، محتوای 50 درصدی و کیفیت مطلوب روغن، از بهترین گیاهان مورد استفاده در تولید بیودیزل است. اولین گام برای توسعة سطح زیرکشت این گیاه برای تولید بیودیزل، بررسی تراز انرژی در تولید آن است. در تحقیق حاضر با بررسی کلیة نهاده‌ها در دو سال کشت پیاپی (92-1390) در منطقة ورامین استان تهران، انرژی­های نهاده (اعم از تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر) و ستانده محاسبه و شاخص­های انرژی در این زمینه ارزیابی شدند. از مجموع 64/11245 مگاژول انرژی به­کاررفته در تولید گرچک، انرژی­های تجدیدناپذیر و غیرمستقیم به­ترتیب 96/80 و 68/59 درصد، بخش عمدة انرژی مصرفی در تولید گرچک را تشکیل می­دهند. همچنین از میان نهاده‌ها، کود و سم با 26/55 درصد از کل انرژی مصرفی رتبة اول، و پس از آن سوخت با 28/21 درصد، رتبة دوم را به خود اختصاص دادند. کارایی مصرف انرژی فقط برای تولید دانه 81/3 به­دست آمد که در مقایسه با سایر گیاهان مورد استفاده برای تولید بیودیزل بسیار مطلوب و شایان توجه است. ازاین‌رو، به‌منظور گسترش کشت مکانیزه و کاهش هزینه­های تولید گرچک، اصلاح نژاد توده­های محلی موجود توصیه می‌شود.