رگه‌های پسامدرنیسم در شعرِ «اسماعیلِ» رضا براهنی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان

doi
10.30465/copl.2024.46548.4061
چکیده

رضا براهنی از برجسته‌ترین شخصیت‌های ادبیاتِ معاصر به شمار می‌رود. باوجودِ حجمِ بالای آثارِ شعری‌اش، سه کتابِ ظل‌الله، اسماعیل، و خطاب به پروانه‌ها و مؤخره‌اش جریان‌سازترین آثارِ او هستند. ازسوی دیگر، نامِ براهنی با پسامدرنیسم عجین شده است و بسیاری از منتقدان خطاب به پروانه‌ها را درزمینۀ شعر مهم‌ترین کتابِ پسامدرنیستیِ معاصرِ فارسی می‌دانند. بااین‌حال، اثرِ دیگرِ براهنی، شعرِ بلندِ اسماعیل، که پیش از خطاب به پروانه‌ها نوشته شده است، هم رگه‌هایی از پسامدرنیسم دارد. نگارنده در این پژوهش با روشِ توصیفی ـ تحلیلی ضمنِ بررسیِ تطبیقیِ شعرِ اسماعیل و بعضی از آثارِ پسامدرنِ جهان و با نگاهی به مباحثِ مطرح‌شده در اسطوره‌شناسی و مؤلفه‌های پسامدرن شعرِ اسماعیل را بررسیده و این مؤلفه‌ها را در آن پیدا کرده است. نتیجۀ این پژوهش نشان‌دهندۀ حضورِ مؤلفه‌های پسامدرن در شعرِ اسماعیل است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان آن را سرآغازی ـ هرچند ضعیف ـ بر پسامدرنیسم در شعرِ معاصرِ ایران دانست.