اثربخشی طرح‌واره‌ درمانی گروهی بر دشواری تنظیم هیجان و پرخاشگری در دختران نوجوان

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله

2

3

4

doi
10.22051/psy.2021.31473.2240
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی و تداوم اثر طرح‌واره درمانی بر دشواری تنظیم هیجان و پرخاشگری در دانش‌آموزان دختر نوجوان بود. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش را کلیۀ دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 98-97 تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 40 نفر از آن‌ها انتخاب و در گروه‌های آزمایشی و کنترل (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. به‌منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه‌های دشواری تنظیم هیجان و پرخاشگری، در سه مرحله استفاده شد. گروه‌ آزمایشی تحت طرح‌واره‌درمانی (8 جلسۀ 90 دقیقه‌ای) قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر تجزیه و تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد طرح‌واره درمانی بر کاهش تمام مؤلّفه‌های دشواری تنظیم هیجان و پرخاشگری دانش‌آموزان دختر نوجوان اثربخش بود. اما گذشت زمان باعث شد به صورت معناداری این تأثیر در مرحلۀ پیگیری کاهش داشته‌باشد. درواقع طرح‌واره‌درمانی با کار بر روی ابعاد چندوجهی فرد زمینۀ تغییر را فراهم کرده و اثر‌بخش است. از آن‌جایی که دوران نوجوانی فی‌نفسه با دشواری در تنظیم هیجان و ناهنجاری‌های رفتاری از جمله پرخاشگری همراه است، می‌توان طرح‌واره‌درمانی را به‌منظور کاهش دشواری تنظیم هیجان و پرخاشگری نوجوانان به‌کار برد.