فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکار روایی سینمای موسوم به «اجتماعی» دهة 1390 صورت‌گرفته است. بدین منظور با تمرکز بر طیفی از آثار پر مخاطب این دهه و مطالعة تحلیلی ساختارهای روایی این آثار تلاش شده است تا یک دسته‌بندی از این نظامات تصویرپردازی ارائه شود. این دسته‌بندی از سطح توصیف فراتر رفته و شرایط امکان آن با تأکید بر نظمی مفهومی با محوریت مفهوم «فقر تجربه» از والتر بنیامین مورد بررسی قرار گرفته است. با مروری بر سازوکارهای روایت‌‌پردازی 19 فیلم از آثار سینمایی دهة 90، هسته‌های روایی این آثار از خلال روش نشانه‌شناسی مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شد که چگونه این نظمِ روایی در خدمت چیزی است که آن را تماشایی کردنِ زندگیِ تهی‌دستان شهری می‌نامیم. در امتداد ژورنالیسم متمرکز بر آسیب‌های اجتماعی که از طریق تحلیل گفتمان‌ مورد بررسی قرار گرفت، فرایند تماشایی کردن با سه استراتژیِ تقدیس، حاشیه‌ای کردن و تقبیح-مجرم‌سازی با زیستِ روزمرۀ فرودستان اقتصادی مواجه می‌شود و در وهلۀ نهایی به‌صورت چیزی در خدمت میلِ جامعۀ مصرفی و جامعۀ تماشا در می‌آید. به بیان دیگر در تبیین وضعیت موجود یک دگرگونی و اعوجاج رخ می‌دهد که حاصل تلاش عامدانة فیلم‌ساز برای ارائة برساختی معیوب از واقعیت یا تصویری تماشایی از زیست تهی‌دستان است. ازاین‌رو خصلت‌های اجتماعی و انتقادیِ ادعاشده در آثار را ازدست‌ می‌دهد و در وهلۀ نهایی به‌نوعی کالای مصرفی صرف تبدیل می‌شود.