فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهرام بیضایی از جمله نمایش‌نامه‌نویسانی است که از طریق عنصر گفت‌وگو دنیای معاصر را به زیباترین صورت ممکن تصویر کرده است؛ مُدرنیزه بودن، پیشرفت، تکنولوژی، صنعت و در نهایت دنیای مُضحک و مسخره‌ای که برای آدم‌های جامعه ساخته‌اند. بیضایی با هنرمندی تمام کلمات و اصطلاحات گفت‌وگو را به‌گونه‌ای در کنار یکدیگر قرار داده است که به‌راحتی می‌توان تنش و آسیب‌پذیری شخصیت‌ها را در موقعیت‌های خاص، ارزیابی کرد. تکنیک متفاوتی که بیضایی را از دیگر نمایش‌نامه‌نویسان متمایز می‌سازد، این است که او از شخصیت‌های نمایش به‌عنوان راویان اثر استفاده می‌کند و این کار را با گفت‌وگوی میان شخصیت‌ها، حدیث نفس و تک‌گوییِ نمایشی شخصیت‌های داستان پیش می‌برد. در این پژوهش با روش توصیفی و تحلیل محتوا، کارکردهای هنری عنصر دیالوگ در نمایش‌نامه-های بیضایی بررسی و تحلیل شده است. این نویسنده از طریق افشای کاراکترها، تیپ‌سازی سمبولیک و خلق موقعیت‌های جدید در نمایش‌نامه‌های خود، کارکردهای دیگرگونه به عنصر گفت‌وگو بخشیده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که خلاقیّتی که بیضایی در روایت برخی نمایش‌نامه‌هایش به‌کار برده است، در طراحی پیرنگ و طرح داستانی است که نقطۀ اوج نمایش را در ابتدای داستان قرار می‌دهد و این مهم را از طریق گفت‌وگو و کلام شخصیت-های داستان، انجام می‌دهد. به‌عبارت دیگر، بیضایی برای گریز از تکرار در روایت به عنصر گفت‌وگو متوسّل گردیده است تا بسیاری از ویژگی‌های اعتقادی و درون‌مایه‌های نمایش‌نامه را در فضایی متفاوت‌تر به تصویر بکشد.