اثربخشی آموزش مهارت کارکردهای اجرایی بر انعطاف‌پذیری شناختی و ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان کم‌بینا

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش افراد با نیاز خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2025.30828.2782
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت کارکردهای اجرایی بر انعطاف‌پذیری شناختی و ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان کم‌بینا انجام شد.روش: روش پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان کم‌بینای استان البرز در سال تحصیلی 1402-1403 می‌شد. نمونه پژوهش شامل 30 دانش‌آموز کم‌بینا آموزشگاه نابینایان پویا بود که به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در یک گروه کنترل و یک گروه آزمایش (در هر گروه 15 دانش‌آموز) جایگزین شدند. مداخله هفته‌ای 2 بار در 7 جلسه 45 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد در حالی که گروه کنترل این آموزش را دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و همکاران (2010) و پرسشنامه چندوجهی ذهن‌آگاهی بائر و همکاران (2006) بود. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش مهارت کارکردهای اجرایی بر انعطاف‌پذیری شناختی و ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان کم‌بینا تاثیر مثبت و معناداری داشت (001/0>P) و اندازه اثر هر یک به ترتیب 44 و 51 درصد بود.نتیجه‌گیری: آموزش مهارت کارکردهای اجرایی سبب بهبود مهارت‌های انعطاف‌پذیری شناختی و ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان کم‌بینا شد. بنابراین، روانشناسان و معلمان می‌توانند برای بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و ذهن‌آگاهی این دانش‌آموزان از این مداخله استفاده کنند.