پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس رشد اخلاقی و حساسیت بین فردی با نقش میانجی سبک‌های مقابله‌ای‌

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2025.31080.2801
چکیده

هدف: با گسترش استفاده از فناوری‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، قلدری سایبری به یکی از چالش‌های جدی در میان نوجوانان تبدیل شده که تأثیرات مخربی بر سلامت روان آن‌ها دارد. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس رشد اخلاقی و حساسیت بین فردی با نقش میانجی سبک‌های مقابله‌ای‌ انجام شد.روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان بدره استان ایلام در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از این میان تعداد 250 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای مورد مطالعه قرار گرفتند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مقیاس قلدری سایبری (آنتیادو و همکاران، 2016)، پرسشنامه رشد اخلاقی (معنوی‌پور، 2012)، پرسشنامه حساسیت بین‌فردی (بایس و پارکر، 1989) و سبک‌های مقابله‌ای (بیلینگز و موس، 1984) انجام شد. داده‌های جمع‌آوری شده، با استفاده از آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر به ترتیب در نرم‌افزارهای SPSS-24 و Amos-24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که به طور کلی مدل از برازش خوبی برخوردار است (99/0CFI=، 047/0RMSEA=، 98/0NFI=). رشد اخلاقی (۰2/۰>P، 15/0-=β) و حساسیت بین‌فردی (۰4/۰>P، ۰85/۰=β) به طور مستقیم با قلدری سایبری رابطه نداشتند اما نقش میانجی راهبردهای مقابله‌ای تایید شد و رشد اخلاقی (۰2/۰>P، 15/0-=β) و حساسیت بین‌فردی (۰4/۰>P، ۰85/۰=β) به طور غیرمستقیم قلدری سایبری را پیش‌بینی کردند.نتیجه‌گیری: رابطه میان رشد اخلاقی و حساسیت بین‌فردی با قلدری سایبری از طریق سبک‌های مقابله‌ای معنا می‌یابد؛ از این‌رو، مداخلات آموزشی مؤثر برای پدیده قلدری سایبری، مستلزم توجه هم‌زمان به ارتقای مهارت‌های مقابله‌ای و پرورش ظرفیت‌های اخلاقی و اجتماعی در نوجوانان است.