فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاثیر ویژگی‌های شخصیتی بر ادراک محیط، یکی از موضوعات مهم در طراحی فضاهای مسکونی است. از طرفی فاکتورهای رنگ و نور تاثیر بسزایی در میزان ادراک محیط‌ها برای افراد دارند. این پژوهش به جهت بررسی ارتباط بین رنگ و نور با تیپ‌های شخصیتی افراد انجام گرفته است. این پژوهش کاربردی به روش توصیفی پیمایشی انجام شده است. جهت بررسی فرضیه، پژوهش در روستای فرزق تابعه شهرستان تربت حیدریه، صورت گرفت و نمونه به صورت تصادفی از افراد سالم و از هر دو جنسیت مرد و زن به تعداد 216 نفر انتخاب گردید. داده‌ها از طریق پرسشنامه مایرز در جهت یافتن تیپ شخصیتی افراد و انتخاب افراد از نمونه‌های شبیه‌سازی فضای مسکونی گردآوری شد و تحلیل داده‌ها در نرم افزار SPSS با استفاده از آزمون کای دو، صورت پذیرفته است. نتایج تحلیل‌های آماری این پژوهش بیانگر همبستگی معنادار میان الگوهای شخصیتی و ترجیحات نوری بوده است (P=0/023)؛ این نتیجه بدین معنا می‌باشد که میزان نیاز به نور طبیعی و مصنوعی تابع مستقیمی از تیپولوژی روانی افراد می‌باشد، با این حال، نتایج در خصوص مولفه رنگ، واگرایی قابل توجهی نسبت به تئوری‌های رایج نشان داده و رابطه معناداری مشخص نشد (P=0/083). این یافته به نوعی تفسیرپذیر است؛ چراکه در بافت سنتی مورد مطالعه، به نظر می‌رسد انتخاب‌های رنگی بیش از آنکه بازتاب‌دهنده ویژگی‌های درون روانی افراد باشد، تحت سیطره الگوهای فرهنگی، عرفی و تجربه‌زیسته ساکنین قرار دارد. ترجیحات رنگی لزوماً تابع تیپ شخصیتی نیستند، بلکه متغیرهای کلان‌تری همچون زمینه‌های فرهنگی و سنت‌های معماری بومی بر سلایق فردی سایه افکنده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که ادراک محیطی تیپ‌های شخصیتی تحت تاثیر عامل نور می‌باشد و با آگاهی از نوع تیپ شخصیتی افراد، گرایش آنها به استفاده از نور طبیعی یا مصنوعی در فضا مشخص گردیده و از آن گرایش می‌توان در طراحی محیطی بهره برد تا فضایی در جهت ارتقای سلامت افراد ایجاد نمود.