بررسی دلالت‌های اقتصاد رفتاری بر افزایش سهم حمل‌ونقل همگانی در زمان تغییر قیمت بنزین

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22119/jte.2024.440309.2696
چکیده

در این مقاله به بررسی ابزارهای سیاستی اقتصاد رفتاری بر افزایش سهم حمل‌ونقل همگانی در شرایط افزایش قیمت بنزین پرداخته شده است. برای این موضوع از مدل‌ مفهومی MINDSPACE که یکی از مدل‌های رایج برای سیاستگذاری اقتصاد رفتاری می‌باشد، استفاده گردیده است. در این راستا، با مشورت خبرگان از نه ابزار مورد توصیه این چارچوب، سه ابزار «انگیزش»، «پیام‌رسان» و ابزار ترکیبی «هنجار» و «خود» انتخاب شد. جهت بررسی اثر این ابزارها از روش رجحان بیان‌شده و پرسشنامه استفاده گردید. همچنین تهیه پرسشنامه بهینه با استفاده از طراحی آزمایش بر اساس روش تاگوچی انجام و سپس داده‌ها با مدل لاجیت مدل‌سازی شد. بر اساس فرمول کوکران تعداد 384 نفر از شهروندان تهرانی استفاده‌کننده از حمل‌ونقل شخصی به عنوان نمونه تعیین گردیدند و تعداد 420 پرسشنامه در دی ماه سال 1402 توزیع و از این تعداد 403 پرسشنامه قابل قبول تشخیص داده شد. با توجه به نتایج به دست آمده از مدل لاجیت، ابزار ترکیبی «هنجار» و «خود» بیشترین تاثیر را در تغییر رفتار مسافران در تعیین مد حمل‌ونقل داشته و ابزار «پیام‌رسان» در این زمینه اثر محسوسی نداشته است.