فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دوران حاکمیتِ مظفریان کوتاه بود اما میراث این سلسله در یزد ساخت بناهای مختلفی بود که آثار آن تا سال‌ها پس از آن نیز باقی ماند و الگوی معماری‌های بعد از آن قرار گرفت. در این بین مدارس از اهمیت بالائی برخوردارند. هدف اصلی در این پژوهش، تحلیل معماری این دسته از بناهای دوره ایلخانی و آل‌مظفر بر اساس شواهد و بقایای موجود از سه منظر "ساختاری"، "تکنولوژی ساخت" و "تزئینات" می‌باشد که پس از دوران مغول پا به منصۀ‌ ظهور گذاشتند. این پژوهشِ تاریخی به روش موردکاوی استقرائی و با توصیف و تحلیل شواهد کالبدی برجای مانده از آن دوران و با استناد به منابع تاریخی و غیرمستقیم انجام گرفته است. برای اولین بار یک دولتی ایرانی پس از سده‌ها استیلای ترکان و مغولان شکل گرفت که اقبال خود را در ساخت تأسیسات عام‌المنفعه بیشتر یافت. نتایج تحقیق نشان می‌دهد تأکید بر فعالیت‌های عمرانی وجود داشته که با توجه به فترت دوران مغول و انگیزه معماران وقت برای بازشناسی هویت از دست رفته، طبیعی بوده و این احیاء و تداومِ آن در دوران پساایلخانی پویا مانده است. الگوی مدارس این دوران‌متأثر از شرایط فرهنگی و اجتماعی حاکم بر عصر نیز بوده است. حمله مغول سبب پریشانی اهل فرهنگ شد و توجه به این اقشار به خصوص نزد مظفریان و علائق آن‌ها به آبادانی، رونق ساخت و ساز را به ارمغان آورد. این مدارسِ عمدتاً گنبددار، دارای پلان‌هایی با ساختار محورمند بوده و معمولاً با تزئینات معتنابه مخصوصاً با تقسیمات نغول‌ و تاق‌بندی سه‌تائی، رنگینه‌های مقاوم و نیز دقت در اجرای هندسه هستند. زیباشناختی کاربردی، پرحجمی و تنوع نشان از توجه بالای آمران و طراحان سده هشتم دارد که عرصه برای خلاقیت آن‌ها بخوبی فراهم بوده است و علی‌رغم اوضاع سیاسی نامطلوب، اقداماتشان در راستای رفاه عامه مردم بوده است.کلمات کلیدی: الگوی معماری؛ مدارس؛ دوره آل‌مظفر؛ مکتب معماری یزد