جایگاه مهدی اخوان ثالث در نیماپژوهی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خوارزمی

3 عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی

doi
10.30465/copl.2023.46253.4038
چکیده

نیما یوشیج به سبب شیوه و قالب جدیدی که در شعر فارسی ایجاد کرد، «پدر شعر نو» لقب گرفت؛ اما نیما در مسیر دشوار رواج و تثبیت قالب تازه‌اش تنها نبود و دوستداران و پیروانی به یاری او شتافتند. مهدی اخوان ثالث یکی از شاخص‌ترین پیروان نیماست که در حوزۀ معرفی شعر نیما و ویژگی‌های آن به عقیدۀ بسیاری از پژوهندگان دارای جایگاهی برجسته است. مقالۀ پیش رو می‌کوشد تا جایگاه واقعی اخوان ثالث را در این حوزۀ تبیین کند. برای رسیدن به این هدف، ابتدا با کاوش در نشریات چهار دهۀ نخست قرن چهاردهم به شناسایی شناسانندگان پیش از اخوان و بررسی مقاله‌ها و نوشته‌های آنان پرداخته شده است، سپس مقالۀ «نوعی وزن در شعر امروز فارسی» به‌عنوان مهمترین و تأثیرگذارترین مقالۀ اخوان دربارۀ نیما واکاوی شده و دلایل اهمیت این مقاله و جایگاه برجستۀ آن در عرصۀ نیماپژوهی ذیل پنج بخش تشریح گردیده است. در پایان مشخص می‌شود با وجود گام‌های مؤثری که کوشندگان دیگر در راه شناساندن نیما و شعرش برداشته بودند، مقالۀ اخوان اقدامی بسیار مهم و تأثیرگذار در تئوریزه کردن و شناساندن شعر نیمایی، ظرایف و ظرفیت‌های آن بود و در توجه قشر دانشگاهی سنت‌گرا به این قالب نوظهور تأثیر قابل‌توجهی داشت.