پایش دگرگونی رطوبت سطحی خاک با تحلیل گروه زمانی داده های لندست 8 در آبخیز گاودره کردستان

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، گروه هیدرولوژی، پژوهشکده ی حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

doi
10.22092/wmrj.2022.356743.1444
چکیده

اطلاع دقیق از اندازه‌ی رطوبت و افت‌وخیز‌های آن ممکن است راه‌کاری مناسب برای تهیه‌کردن نقشه‌های رطوبت لایه‌ی سطحی خاک، پیش‌بینی روی‌داد طوفان‌های خاک و ریزگردها، سیل، خشک‌سالی و دیگر پدیده‌های اقلیمی، آگاهی از فصل چرای دام در مرتع، و زمان کشت و آبیاری گیاهان باشد. در این پژوهش برای برآوردکردن و آگاهی یافتن از رطوبت خاک، شاخص عمودی رطوبت خاک به‌دست‌آمده از تصویرهای لندست 8 به‌کار برده‌شد. با داده‌های میدانی ارتباط میان این شاخص و رطوبت خاک آشکار شد. پس از ویرایش پرتوسنجی و هندسی تصویرها و بهنجار‌سازی داده‌های میدانی، تصویرهای ماهواره‌یی پردازش شد و شاخص عمودی رطوبت خاک به‌دست‌ آمد. داده‌های میدانی و اندازه‌های شاخص در زمان‌های مختلف تحلیل وایازی ساده شد. درستی نقشه‌های تولیدشده با شاخص‌های آماری ضریب تبیین، جذر میانگین مربع‌های خطا، میانگین خطا، و ضریب کارآیی نش-ساتکلیف بررسی شد. نتایج نشان داد که اندازه‌های برآوردشده با شاخص عمودی رطوبت خاک وابستگی کامل به فصل و وضعیت پوشش گیاهی دارد، و در فصل رویش و زیادبودن ضریب سبزینگی دقت برآورد زیاد، و در فصل‌ خواب پوشش گیاهی همبستگی ضعیف و متوسطی با داده‌های میدانی دارد. میانگین ضریب تبیین در همه‌ی زمان‌های نمونه‌برداری حدود 0/65 بود. از یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که این شاخص را ممکن است برای پاییدن رطوبت خاک در منطقه‌های با پوشش گیاهی مناسب، برنامه‌ریزی آبیاری در عرصه‌های کشاورزی، و آغاز و پایان فصل چرای دام در مرتع به‌کار برد.