فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت اندوخته‌های آب شیرین در سفره‌های ساحلی دریاچه­ های شور نیازمند درک پویایی سامانه‌ی جریان و تکامل زمین‌شیمیایی است. تکامل آب‌زمین‌شیمیایی شوری آبِ سفره ­های ساحلی در تاثیر پدیده­ های نفوذ آب شور دریاچه، یا ورود مستقیم آب شور به آن بسیار پیچیده است. هدف از این پژوهش بررسی دامنه‌ی نفوذ و ورود آب شور دریاچه‌ی مهارلو به سفره‌ی ساحلی آبخوان مهارلو با سنجه‌های آب‌شیمیایی، و بررسی تکامل آب‌شیمیایی آب‌های زیرزمینی آن است. اطلاعات افت‌وخیز سطح ایست‌آبی و دگرگونی‌های (تغییرات) مکانی، ژرفایی و زمانی ترکیب شیمیایی و شوری آب زیرزمینی سفره، و روش­ های گوناگونی از جمله بررسی نقشه­ های سطح ایست‌آبی و شوری، نمودار تکامل آب‌شیمیایی آب، نمودار استیف و نسبت یون کلرید به برومید به‌کار برده شد. برپایه‌ی نتیجه‌ی به‌دست‌آمده در دوره‌ی پژوهش (بهمن 1397 تا بهمن 1398) بلندی سطح ایست‌آبی در منطقه‌ی وسیعی از آبخوان پایین‌تر از بلندی کف دریاچه است، که باعث شده است در شیب معکوس آبی، آب شور دریاچه مستقیمانه وارد آبخوان شود. از این رو، علاوه بر پدیده‌ی معمول نفوذ آب شور به دلیل اختلاف چگالی و غلظت، شوری آبخوان به‌شدت از ورود مستقیم آب شور اثر می‌گیرد. آبخوان از نظر شوری و تأثیر آب دریاچه بر شوری آن به سه پهنه تقسیم شد: منطقه‌ی اول از حاشیه‌ی دریاچه تا فاصله‌ی بیشینه‌ی 1000 متر که کاملاً در تأثیر ورود آب شور دریاچه است، منطقه‌ی دوم (میانی) از 1000 متری تا حدود 1500 متر که در تأثیر هر دو پدیده‌ی نفوذ آب و ورود آب شور دریاچه است، و منطقه‌ی سوم از 1500 متر تا حدود 2200 متر در دامنه‌ی مرز کارستی جنوبی که منطقه‌ی تغذیه‌ی آبرفتی آبخوان است، و کیفیت آب آن برای کشاورزی بسیار مناسب است.