فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اغلب طرح ­های آبخیزداری با هدف مهارکردن فرسایش خاک و سیلاب، و کاستن از پی‌آمدهای مخرب ناشی از آن ها تهیه و اجرا می­ شود. بنابراین ارزیابی تأثیر آن­ ها یکی از ضروری ­ترین و مهم ­ترین پیش ­نیازهای موفقیت است. در این پژوهش تأثیر ساخت بند خاکی بر مهار فرسایش خندقی از دیدگاه آبخیزنشینان در آبخیز مزایجان زرین ­دشت، در جنوب استان فارس ارزیابی شد. پرسش‌نامه ­یی با 32 پرسش از یک طیف 5 گزینه­ یی لیکرت تهیه، و در مصاحبه ­ی حضوری با 200 نفر از آبخیزنشینان پر کرده شد. پاسخ‌ها از دیدگاه ویژگی­ های جمعیت شناختی (جنسیت و شغل) با نرم­افزار SPSS (نسخه­ ی 16) تجزیه و تحلیل شد. یافته­ های این پژوهش نشان داد که 38/3 % از زنان، 32/7 % از مردان، و 47/3 % از کشاورزان زمین‌دار باور داشتند که ساخت بند خاکی باعث بهترشدن منطقه و بهبود شرایط زندگی شده‌است. 59/6 % از زنان، 60/8 % از مردان، و 69/1 % از کشاورزان زمین‌دار ارزیابی مثبتی از تأثیر ساخت بند خاکی بر مهار فرسایش خندقی داشتند. بیش‌ترین درصد اندازه‌ی موافقت با انجام فعالیت‌های مشابه در منطقه در  59/5 % از زنان، 60/1 % از مردان، و 69/1 % از کشاورزان زمین‌دار بود. برپایه‌ی نگاه مثبت و تجربه ی ملموس آبخیزنشینان این منطقه در اثرگزاری ساخت بند خاکی، پیشنهاد می­ شود برای ترویج طرح­ های آبخیزداری، برنامه‌ریزی برای آن‌ها، اجرای آن‌ها، و بهره ­برداری و نگه‌داری از آن‌ها تلاش جدی شود.