مدلسازی نفوذپذیری در رده های گوناگون بافت خاک با الگوریتمهای یادگیری در آبخیز کشکان، استان لرستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان
2 استادیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان
3 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان
doi
10.22092/wmrj.2022.358213.1461چکیده
نفوذپذیری یکی از مهمترین اجزای چرخه ی آب شناسی است که نقش مهمی در جریان رودخانه یی، تغذیه ی آب های زیرزمینی، جریان های زیرسطحی و سطحی، و کمیت و کیفیت آب های زیرزمینی دارد. هدف این پژوهش بررسی تغییرات نفوذپذیری و مدل سازی سرعت آن در بافت های گوناگون خاک در آبخیز کشکان استان لرستان بود. استوانه های دوگانه برای اندازه گیری نفوذ بهکار بردهشد. برای مدل سازی از الگوریتم های یادگیری GP و SVM (با دو هستهی PUK و RBF)، MLP و RF بهره بردهشد. مقایسهی نتیجهی مدل های گوناگون و انتخاب بهترین مدل با معیارهای سنجش خطای ریشهی میانگین مربعهای خطا، ضریب همبستگی و ضریب نش-ساتکلیف انجام شد. نتیجهی ارزیابی نشان داد که بیشترین ضریب کارآیی نش-ساتکلیف (0/98622) و کمترین اندازهی خطا (0/0177) در مدل RF با ضریب همبستگی 0/9953 بود، که دقت زیادی است. تحلیل حساسیت ویژگی های ورودی مدل RF نشان داد که زمان مهمترین ویژگی ورودی در پیش بینی سرعت نفوذ خاک برای این مجموعه از داده های بهکاررفته در پژوهش است. نتیجههای این پژوهش نشان داد که نفوذپذیری در بافت های گوناگون خاک تغییرپذیر است، و برای مدیریتکردن بهتر تغذیه ی سفره های آب زیرزمینی باید این سنجه را درنظر گرفت.