فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گستردگی دامنه طراحی‌معماری به‌عنوان یک مهارت بین رشته‌ای، تعامل آن با علوم‌شناختی و فلسفه را به ‌همراه داشته‌است. از این رو هم‌زمان با پیشرفت در این حوزه‌ها، دانش‌طراحی نیز متأثر می‌شود و ضرورت انطباق تخصصی‌ترین بخش آن یعنی فرایند طراحی ‌معماری با نظریات جدید و تبیین چگونگی تأثیرپذیری از آن‌ها در مرحله ایده‌پردازی مطرح می‌گردد. این پژوهش ابتدا در پی ساختن چهارچوبی نظری است تا بر پایه نظریه معاصر استعاره، رویکردی نوین را در ایده‌پردازی و آفرینش ‌طرح‌مایه معماری، آشکار و سپس بر همین اساس یک روش طراحی را پیشنهاد و آزمون نماید. مطابق این نظریه استعاره به‌مثابه یک مهارت شناختی در حوزه اندیشه، ضمن پررنگ نمودن ارتباط بین ساختار ‌ذهنی طراح و فرایند حل‌مسئله ‌طراحی، می‌تواند پلی را بین مفاهیم ذهنی از حوزه‌ای به حوزه مفهومی دیگر برقرار و از این طریق فرایند ایده‌پردازی و آفرینش ‌طرح‌مایه را تسهیل کند. درواقع هدف پژوهش این است که مفاهیم معمارانه و مفاهیم استعاره‌ای را در فرایند تفکر خلاقانه، به هم پیوند‌زند تا به مدد پتانسیل مفهوم‌زایی استعاره‌ها به شفاف‌سازی ساختارمبهم مسئله طراحی و یافتن تعبیری جدید از آن در جهت ارائه راه‌حل‌های بدیع نائل‌گردد. یافته‌ها نشان‌می‌دهد که دست‌آورد این هم‌پیوندی، به‌عنوان یک راهبرد قدرتمند در پیش‌بُرد فرایند طراحی ‌معماری، تقویت تفکر خلاق و تسهیل دست‌یابی به مؤلفه‌های مؤثر بر آفرینش ‌طرح‌مایه به ایفای نقش می‌پردازد. شرح یک تجربه کارگاهی که بر مبنای این روش پیشنهادی انجام شده‌است و بررسی نتایج آن به روش تحلیل محتوای کیفی که گواه سودمندی فرضیه فوق ‌است، افزایش توان مفهوم‌پردازی را تأیید می‌نماید. همچنین ارتباط معنادار بین تلاش طراح در انتظام‌بخشیدن به مسئله طراحی ‌و کاربست استعاره‌های مفهومی با کمک به شکل‌گیری مفاهیم پایه و مفاهیم حمایتی در آفرینش طرح‌مایه مؤثر بوده و با تسهیل دست‌یابی به راه‌حل‌های باکیفیت، پیامدهایی مطلوب و سودمند برای آموزش این رویکرد در کارگاه طراحی ‌معماری با خود به‌همراه دارد.