فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معضلات عمده مرمت ایران در نزد برخی مرمت‌گران حال حاضر را می‌توان عدم توجه به اهمیت شناخت معماری دانست. یکی از دلایل اصلی این عامل می‌تواند فقدان رویکرد مشخص، منطقی و کاربردی در شناخت معماری در یک پروژه مرمتی ‌باشد. در فرآیند شناخت معماری با سطوح مختلفی مواجه هستیم این شناخت لایه‌لایه تنها زمانی به هرج و مرج منجر نخواهد گشت که از الگویی روشمند پیروی کند. مقاله حاضر در میان الگوی‌های گوناگون، سبک‌شناسی را مدنظر قرار داده است. بر اساس تعریف ارائه شده از سبک‌شناسی، در راستای عملیاتی شدن آن سعی شده گام‌هایی قابل اجرا پیشنهاد شود. با بررسی بنا در حوزه‌های گوناگون شناخت، ویژگی‌های آن تحت عنوان مولفه، شناساسی می‌شوند. از تحلیل مولفه‌ها، شاخص‌ها استخراج شده که معیاری برای تعیین سبک خواهد بود. به دلیل گسترده بودن حوزه مطالعه، این مقاله شاخص‌ها را بر اساس معماری مسجد استخراج نموده است. سامانه جستجوی پژوهش کیفی و راهبرد این مسیر تفسیرگرا است. این تحقیق به روش کتابخانه‌ای و میدانی، به صورت تطبیقی صورت گرفته، به این ترتیب که با رصد تعاریف و دیدگاه‌ها در مورد سبک از سویی و نظر به بناهای تاریخی، سعی در بازبینی و تبیین تعریف آن داشته است. از نظر هدف، این پژوهش را می‌توان از نوع نظری-کاربردی دانست. یکی از دستاوردهای مقاله استخراج معیارهای سبک‌شناسی مطالعات هنر و معماری از گذشته تا امروز در شش گروه می‌باشد. از سوی دیگر تبارشناسی سبک نشان داد که این مفهوم یک مفهوم اعتباری است که در راستای هدف می‌تواند تعریف نظری و عملیاتی مشخص داشته باشد. بنابراین سبک می‌تواند براساس وضعیت حال حاضر بنا مشخص شود تا کمکی باشد در تصمیم‌گیری‌های حفاظت. با این رویکرد برای مسجد، هشت شاخص پیشنهاد شد: فضاها، نقش شهری، مداخلات، ساختمایه، تکنولوژی ساخت، آرایه‌ها، فرم‌ها و سامانبندی عناصر و فضاها. این شاخص‌ها به‌عنوان ابزاری برای شناسایی سبک‌ها به کار گرفته می‌شوند.