سایۀ سنگین کهن‎الگوی سایه بر سر شعر پست‎مدرن

نویسندگان

1 نویسنده ی مسئول( استاد راهنما ،استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

2 استاد مشاور ، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

doi
10.30465/copl.2023.41409.3768
چکیده

کهن‎الگوی سایه یکی از عوامل ایجاد احساسات ناخوشایند در افراد است. این کهن‎الگو به صورت یک الگوی غالب در شعر پست مدرن مشاهده می‌شود، پژوهش حاضر این ویژگی را که سبب ایجاد فضاسازی تاریک و ابراز احساسات ناخوشایند در کنار مطرح کردن ناهنجاری‎های اجتماعی و سیاسی از طرف شاعران در شعر معاصر شده است، به عنوان شاخصة سبکی در شعر پست‎مدرن مطرح کرد و برای اثبات این ادعا، ده مجموعه از آثار هفت شاعر پست مدرن را با روش توصیفی- تحلیلی مورد راستی‌آزمایی قرار داد. نتیجۀ این پژوهش نشان داد سایۀ سنگین کهن الگوی سایه به‌صورت ناخودآگاه چنان بر ذهن و روح این شاعران گسترده شده که وجوه مثبت دیگر کهن‎الگوها را کمرنگ کرده است‌ و در نتیجه باعث بازتاب ترس‎ها، ناکامی‎ها، سرخوردگی‎ها و نمودهای بیرونی چون قتل، خیانت، تجاوز، اعتراض و... در آثار اینگونه شاعران شده است و توانسته شعر را به سمت فضاسازی‎های تاریک، پرتنش، دارای تصاویر شوکه‎کننده و سرشار از احساسات پوچ‎گرایانه، همراه با مرگ‎اندیشی‎ای ممتد سوق دهد.