فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسایل مرتبط با پیاده‌سازی سیاست‌های ملی در زمینه­ی کاهش آسیب‌های طبیعی در کشورهای توسعه‌یابنده نگرانی فراگیری است. در این پژوهش عامل‌های موثر بر خطر، آسیب‌پذیری و احتمال خطر (ریسک) شوری آب‌های زیرزمینی در دشت‌های جنوبی آبخیز بختگان با مساحت 6137 کیلومترمربع با دو مدل‌ شاخص آماری و الگوریتم رده‌بندی درخت تصمیم، و فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی ارزیابی شد. در گام نخست با بررسی داده‌های کیفی آب‌های زیرزمینی از 124 چاه، نقطه‌های رخ‌داد شوری آب‌های زیرزمینی (بر مبنای شاخص هدایت الکتریکی) شناسایی شد. روش حذف ویژگی بازگشتی برای یافتن و انتخاب‌کردن ترکیب اصلی شاخص‌ها در تهیه‌ی نقشه‌های خطر شوری آب‌های زیرزمینی به‌کار برده‌شد. پس از تعیین‌کردن اهمیت هر شاخص با محاسبه‌ی آزمون جک‌نایف، نقشه‌ی خطر شوری آب‌های زیرزمینی با دو مدل‌ شاخص آماری و الگوریتم رده‌بندی درخت تصمیم پیش‌بینی شد.  اندازه‌ی آسیب‌پذیری منطقه به شوری آب‌های زیرزمینی با فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی سنجیده شد. برای ارزیابی کارکرد مدل‌های دومتغیری و اعتبارسنجی مدل‌سازی‌ها آماره‌های حساسیت، ویژگی، صحت و ضریب کاپا، و برای مدل‌های چندمتغیره چهار معیار ضریب تعیین، ضریب تطابق، ضریب کلینگ گوپتا، و ضریب همبستگی به‌کار برده شد. نقشه­ی احتمال خطر شوری آب‌های زیرزمینی از روی‌هم‌گذاشتن نقشه‌های خطر و آسیب‌پذیری تهیه شد. نتیجه‌ها نشان داد که 4/13 کیلومترمربع از منطقه‌های آبیاری‌شده در رده‌ی احتمال خطر بسیار زیاد است، که بیش‌ترین مساحت در میان کاربری‌های گوناگون با آسیب‌پذیری خیلی زیاد است. برپایه‌ی نتیجه‌ی این پژوهش می‌توان گفت که تدوین طرح‌های جامع مدیریتی، نظارت و پایش فعالیت‌های اجرایی مانند تغییر کاربری‌ها، یا درنظر گرفتن شرایط حاکم در پیاده‌سازی کنش‌های احیایی ممکن است به مهار و مدیریت‌کردن احتمال خطر این منطقه‌ها کمک شایانی کند.