فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌‌لغزش یکی از نوع‌های مخرّب فرسایش در دامنه‌‌ها است که موجب زیان‌های مالی و جانی فراوانی می‌‌شود. شناسایی عامل‌های مؤثر در بروز زمین‌‌لغزش و تهیه‌ی نقشه‌ی پهنه‌‌بندی حساسیت آن، یکی از ابزارهای پایه‌یی برای مدیریت‌کردن و کاستن از زیان‌های احتمالی است. هدف این پژوهش تعیین مناسب‌‌ترین ضریب گامای فازی و پهنه‌بندی حسّاسیت زمین‌لغزش در آبخیز قزل‌اوزن استان قزوین است. ابتدا نقشه‌ی رقومی عامل‌های مؤثر شامل سنگ‌‌شناسی، فاصله از گسل، شتاب زمین‌‌لرزه، درجه‌ی شیب، جهت شیب، بلندی، کاربری زمین، فاصله از جاده، فاصله از آب‌راه، اندازه‌ی بارش، بیشینه‌ی بارش روزانه و نقشه‌ی رقومی پراکنش زمین‌‌لغزش‌‌ها تهیه شد. اندازه‌های نسبت فراوانی و عضویت فازی برای هر رده‌ از نقشه‌های عامل‌های مؤثر محاسبه شد، و نقشه‌ی حسّاسیت زمین‌لغزش با اندازه‌های گوناگون گامای فازی تهیه و رده‌‌بندی شد. به‌طورکلی در این حوزه 17 زمین‌لغزش با مجموع مساحت 213 هکتار ثبت شد که 70 % آن‌ها برای پهنه‌بندی (11 زمین‌لغزش با مساحت 153هکتار) و 30 % مانده (6 زمین‌لغزش با مساحت 60 هکتار) برای ارزیابی دقت نقشه‌های خطر به‌کار برده‌شد. نتیجه‌ی ارزیابی نشان داد که ‌بیش‌ترین اندازه‌ی شاخص مجموع پسندیدگی (2/37) در عمل‌گر فازی با گامای 0/96 است. بنابراین دقت این مدل از دیگر اندازه‌های گاما ‌بیش‌تر است. نتیجه‌ی این پژوهش کاربرد مهمّی در فرآیند آمایش کاربری‌‌های زمین و مدیریت منطقه‌های حساس به زمین‌لغزش خواهد داشت.