اثر محلول‌پاشی روی بر تعدیل تنش کم‌آبی در مراحل مختلف رشد ارقام لوبیا در شرایط آب‌ و هوایی ایلام

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد، گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 استادیار گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

5 استادیار گروه اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

6 دانشجوی دکتری، گروه باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

doi
10.22059/jci.2014.53264
چکیده

به‌منظور بررسی محلول‌پاشی عنصر روی در تعدیل تنش کم‌آبی و اثر آن بر عملکرد و اجزای عملکرد دانة لوبیا، آزمایشی به‌صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایة بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعة تحقیقاتی دانشگاه ایلام، در سال 1389 اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل تنش کم‌آبی به‌صورت قطع آبیاری در دو مرحلة گل‌دهی و غلاف‌بندی به همراه تیمار شاهد (بدون قطع آبیاری) به عنوان عامل اصلی، و محلول‌پاشی عنصر روی در سه غلظت صفر (شاهد)، ppm‌2000 و ppm‌4000 و دو رقم لوبیای ‘اختر’  و ‘درسا’ به عنوان عوامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که تنش کم‌آبی عملکرد دانه را به‌طور معناداری کاهش داد و کمترین میزان عملکرد دانه (2597 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تنش در مرحلة گل‌دهی بود. تیمار ppm4000 روی بیشترین میزان عملکرد دانه (6/3163 کیلوگرم در هکتار) را در مقایسه با سایر سطوح محلول‌پاشی تولید کرد و تیمار برتر از لحاظ عملکرد دانه توصیه می‌شود. از بین دو رقم مورد بررسی، رقم ‘درسا’ بیشترین میزان عملکرد دانه (4/3846 کیلوگرم در هکتار) را به خود اختصاص داد. نتایج تحقیق حاضر نشان می‌دهد مرحلة گل‌دهی حساس‌ترین مرحله از رشد گیاه لوبیا به تنش کم‌آبی است و استفاده از محلول‌پاشی روی راهکاری در تعدیل خسارت ناشی از تنش کم‌آبی توصیه می‌‌شود.