تعیین ویژگی‌های شیردهی و رفتاری بز نژاد رائینی با کمک دستگاه شیردوشی ماشینی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح دام گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

2 استادیار ژنتیک و اصلاح دام گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

3 استاد ژنتیک و اصلاح دام گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

4 دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح دام گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

5 دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح دام گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

این آزمایش به منظور تعیین خصوصیات شیردهی و بررسی خلق و خوی حیوان هنگام دوشش در بزهای رائینی انجام گرفت. بزها از هفتة اول شیردهی و به مدت دو ماه با استفاده از دستگاه شیردوشی گوسفندی دوشیده شدند و در مدت این دو ماه هر دو هفته یک بار رکورد گیری شیر صورت گرفت. برای آنالیز داده‌های مقدار شیر روزانه، سرعت شیردهی و مدت زمان دوشش از رویه MIXED و برای رفتار حیوان هنگام دوشش از رویه CATMOD نرم افزار آماری SAS (9. 1) استفاده شد. میانگین تولید شیر 16/787 گرم در روز بود. اوج تولید شیر در هفتة پنجم با میانگین 24±909 گرم در روز بود. تعداد بزغاله در هر زایش، شکم زایش، مرحلة شیردهی، حیوان و وزن حیوان در شروع زایش، اثر معنی‌داری (05/0P<) روی میزان تولید شیر روزانه داشتند. حیوان و مرحلة شیردهی اثر معنی‌داری (05/0P<) روی سرعت شیردهی و مدت زمان دوشش داشتند. تعداد زایش و مرحلة شیردهی اثر معنی‌داری (05/0P<) روی رفتار حیوان هنگام دوشش داشتند. میانگین و اشتباه معیار تولید شیر برای دوقلوزاها و تک قلوزاها به ترتیب، 38±856 و 26±738 گرم بود (05/0>P). میانگین و اشتباه معیار مقدار شیر روزانه برای بزهای زایش اول و دوم به بالا به ترتیب 37±724 و 30±871 گرم بود (05/0>P). مدت زمان دوشش و سرعت شیردهی به ترتیب 35/87 ثانیه و 69/9 گرم بر ثانیه به دست آمد. بز رائینی دارای پتانسیل بالایی از نظر تولید شیر و همچنین دارای خوی آرام هنگام دوشش با دستگاه شیردوشی ماشینی است. با بهبود صفات شیری و به نژادی در بزهای نژاد رائینی، می‌توان نژادی دومنظوره کرکی- شیری پرورش داد و حداکثر بهرة اقتصادی را در جنبه‌های پرورشی از این حیوان به عمل آورد.