فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تفاوت میان نگرش طراح و مخاطب، تفاوت میان گروه‌های مختلف مخاطبین، تحول مخاطبان در طول زمان و تغییر مداوم پدیده‌ها از جمله مواردی هستند که موجب کامل نبودن پیش‌بینی نیازها و شرایط متغیر مخاطب از سوی طراح می‌شوند؛ از این رو معماریِ انعطاف‌پذیر ضروری می‌نماید. انعطاف‌پذیری به مثابه کیفیتی فضایی، هماهنگ‌‌سازی «ارتباط» میان «انسان، فضا و زمان» بوده و بدین‌سان، قابلیت فضا در پذیرش کارکردهای متعدد و متنوع در بازه‌های زمانی مختلف، افزایش می‌یابد. از یک سو ارتباط انسان با فضا به دو گونه مستقیم (فعالیت) با محتوای معانی اولیه و غیرمستقیم (تصورات) با محتوای معانی ثانویه رخ می‌دهد؛ از سوی دیگر، از آنجاکه انعطاف‌پذیری فضا یک کیفیت معنایی به شمار می‌آید، در مسکن سنتی ایران می‌توان کیفیت انعطاف‌پذیری را به مثابه نشانه معناداری فضاهای این گونه از معماری در دانش نشانه‌شناسی، یعنی دانشی که بر چگونگی تولید و تفسیر معنا در چارچوب قراردادهای مشترک فرهنگی (رمزگان) تمرکز دارد، مورد تحلیل قرار داد. از این رو اصول و قواعد نشانه‌شناسی قابلیت توصیف و تحلیل وجه ارتباط غیرمستقیم انسان با فضا (تصورات)، به جهت تفسیر معنای گونه‌های انعطاف‌پذیری، و به تبع آن وجوه دیگر ارتباط را خواهد داشت. بر مبنای این تحلیل نشانه‌شناختی، هماهنگی میان صورت و محتوا در معماری انعطاف‌پذیر، با پذیرش نقش نشانگی توسط کالبد، منجر به تحقق فرایند تفسیر و در نتیجه «ارتباط عمیق» میان مخاطب و معماری می‌شود. تحقیق حاضر در روندی سلسله مراتبی، به بحث و بررسی پیرامون تبیین مفاهیم انعطاف‌پذیری معماری، تعیین جایگاه انعطاف‌پذیری در مسکن سنتی ایران، تبیین قواعد نشانه‌شناختی و تطبیق آنها با مفاهیم انعطاف‌پذیری در معماری و تدوین الگوهای نشانه‌شناختی تفسیر این مفاهیم در مصادیق مسکن سنتی یزد می‌پردازد. در روش‌شناسی این تحقیق، گردآوری داده‌ها به روش اسنادی- کتابخانه‌ای آغاز شده، ساماندهی اطلاعات به روش توصیفی- تحلیلی و تطبیق میان مفاهیم کیفیت انعطاف‌پذیری و مبانی نشانه‌شناسی با راهبرد استدلال منطقی انجام می‌شود.