فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناخودآگاه جمعی کارگزار بسیاری از کنش‌های هنری است و معمولا در تعیین کلیات آن‌ها، نقش اصلی را ایفا می‌کند. اما تجربه نشان می‌دهد این ناخودآگاه تباری است که در ماندگاری و حتی جزئیات آثار هنری، ازخود کارآیی بیشتری نشان می‌دهد. هدف این پژوهش نشان دادن تاثیر ناخودآگاه تباری در جاری‌سازی الگوهای ماندگار معماری با رویکرد روانی_زیستی است. سؤال‌ اصلی عبارتند از: بین الگوهای سرپوش‌های بومی و الگوهای ماندگار آسمانه بناها در مناطق آسیایی چه مقدار همسانی وجود دارد؟ برای رســیدن به پاســخ این پرسش، از روش تحقیق تفسیری_ تاریخی و روش استدلال، قیاسی_استقرایی استفاده شد. بدین منظور از میان سه منطقه آسیای شرقی، میانه و غربی، و از کشورهایی با اقلیم و مردمانی دارای هویت قومی مشابه، همچنین تاثیرگذار بر فرهنگ و معماری زمانه، 50 آسمانه معماری بعد قرن 10، به روش کتابخانه‌ای انتخاب گردید سپس با استفاده از نرم افزارهای اتوکد و فتوشاپ، تناسبات شکلی آسمانه بناها با کلاه‌های رایج و مشابه هر منطقه مورد بررسی قرار گرفت. طبق یافته‌های تحقیق که بیش از 85 درصد هم پوشانی را بین فرم های کالیبره شده نشان می دهد؛ الگوی آسمانه ها محدود به سازه، کاربری و اقلیم نیست و معماران، ضمن توجه به این موارد، برای پاسخ به نیازهای زیستی و روانی، سرپوش های اصیل و بومی هر تبار را در آسمانه های آن سرزمین به کار بسته اند. زیرا این الگوها با وجود تفاوت در مصالح، هم از منظر اقلیمی و هم از منظر سلایق فرهنگی بیشترین سازگاری را دارند. این تشابهات علاوه بر خطوط پیرامونی گاه در نقوش، بافت و حتی رنگ و جزئیات نیز قابل رویت است. از این رو میتوان گفت: ناخودآگاه تباری در حوزه شکلی، با غربال باورها، هنجارها بر اساس آزموده‌های موفق، فرم‌های منتج از آنها را پاس می‌دارد و این الگوهای متنوع بومی را در معماری تبار خویش به کار می‌بندد.