تحلیل قالیچه آستانه از مجموعه قالیچه شاهنامهی موسوی سیرت بر اساس آراء جانت ولف
نویسندگان
1 گروه صنایع دستی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران
doi
10.22059/jsal.2023.92670چکیده
در دوره معاصر یکی از تولیدکنندگان قالی به نام موسوی سیرت مجموعهای از شاهنامه شامل 26 تخته قالی را با توجه به تقدیرنامه مدیر موزه فرش از وی، از متن شاهنامه بایسنقری بازتولید کرده است، که امروزه در موزه فرش تهران نگهداری میشود. فرش آستانه یا به نوعی صفحه ورودی به این مجموعه، شامل تصویری از موسوی سیرت و اسامی از همکاران این پروژه است. از آنجا که صفحه آستانه در کتاب شاهنامه بایسنقری به بزم و رزم شاه اختصاص داشته است و با توجه به اهمیت صفحه آستانه و تأثیر آن در خوانش دیگر متنها، این پژوهش به دنبال پاسخ به تبیین خلق این اثر با تأکید بر صفحه آستانه و نقش نهادهای دولت در معرفی این اثر است. با توجه به آنکه هدف از پژوهش بررسی قالیچه به مثابه تولید اجتماعی است، بنابراین به روش توصیفی تحلیلی و با تأکید بر آراء ولف، فرش آستانه تحلیل شده است. در گردآوری اطلاعات به روش اسنادی، یافتههای پژوهش نشان داد که: تغییر نهادهای تولید و سفارش از حکام به تجار و سرمایهداران، این فرصت را فراهم ساخت که مجموعهای از داستانهای شاهنامه، که بازتولید شاهنامه بایسنقری نامیده شده بر قالی بافته شود، تا با بازتولید یک شاهکار هنری بیش ار پیش بر قدرت و معرفیت موسوی سیرت افزوده شود. تقدیر و تأیید نهادهایی دولتی نیز از وی به بیان این قدرت کمک کردند. همچنین علاوه بر تولید یک اثر شاخص که میتوانست بیانگر قدرت وی باشد، ترکیببندی صفحه آستانه نیز تأکیدی بر این قدرت بود.
