شبیه‌سازی آب‌نگار سیلاب با رابطه‌ی ساده‌شده‌ی انتقال-پخش در آبخیز کشکان، استان لرستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

4 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

5 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان

6 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22092/wmrj.2021.354915.1419
چکیده

بررسی سیلاب یکی از رایج‌ترین پدیده‌های مخرب طبیعی است و اهمیت زیادی دارد. به‌دلیل مشکل کمبود و نقص آمار آب در بیش‌تر ایستگاه‌های آب‌سنجی رود‌های کشور، شبیه‌سازی آب‌نگار سیلاب با نرم‌افزار‌های آب‌شناسی مهم است. نرم‌افزار‌های پرشمار آب‌شناسی برای شبیه‌سازی آب‌نگار سیلاب هست. این پژوهش کارآیی رابطه‌ی انتقال-پخش را در شبیه‌سازی 36 پدیده‌ی سیلاب در 5 بازه‌ی رود کشکان و سرشاخه‌های آن بررسی کرده است. ویژگی‌های فیزیکی بازه‌های بررسی‌شده و داده‌های آب‌سنجی هر پدیده‌ی سیلاب شامل آب‌دهی و مقیاس تراز ‌آب ایستگاه ورودی و خروجی برای تعیین ضریب زبری مانینگ و شبیه‌سازی سیلاب با رابطه‌ی انتقال-پخش به‌کار گرفته شد. ارزیابی آب‌نگار‌های سیلابی نشان‌دهنده‌ی دقت پذیرفتنی نرم‌افزار در شبیه‌سازی روند سیلاب و مقدار آب‌دهی‌های سیلابی است. با هدف بررسی درستی نتیجه‌ی اجرای نرم‌افزار، ضریب‌های نش-ساتکلیف، RMSE، ضریب حجم‌سنجی، ضریب کالینگ‌گوپتا، و ضریب همبستگی R بررسی شد. مقدار بیش‌تر از 0/5 برای ضریب ناش ساتکلیف در 29 سیلاب از 36 سیلاب بررسی‌شده و مقدار پذیرفتنی ضریب‌های دیگر برای همه‌ی پدیده‌های سیلابی بررسی‌شده، تأییدکننده‌ی نتیجه‌ی شبیه‌سازی آب‌نگار سیلاب در آبخیز کشکان در مقیاس بازه‌یی با رابطه‌ی ساده‌شده‌ی انتقال-پخش برای این آبخیز است. رابطه‌ی ساده‌شده‌ی انتقال-پخش ممکن است برای شبیه‌سازی سیلاب در مقیاس بازه‌یی در آبخیزهای مشابه به‌کارگرفته شود.