فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفاظت مکان‌های تاریخی مستلزم شناخت ارزش‌های آن‌ها به‌عنوان بخش اصلی انگیزه این تعهد می‌باشد. در حال حاضر، این انگیزه و تعهد، کارشناسانه و از پیش‌تعیین‌شده پنداشته شده است و تعهد در آن، از نوع روان‌شناختی وابستگی به مکان است. این نوع تعهد بدون دخالت تجربی انسان بر اساس ارزش‌های قراردادی مکان‌محور شکل می‌گیرد. از سوی دیگر، تعهد از نوع روان‌شناختی دلبستگی به مکان است که از مسیر عاطفی و تجربه همزمان فرد، او را متعهد به حفاظت مکان تاریخی می‌کند. بر این اساس، مقاله با رویکرد کیفی، راهبرد نمونه‌موردی، روش تحلیل محتوای کیفی هدایت‌شده و شیوه مصاحبه نیمه ساختاریافته از نمونه هدفمند افراد دلبسته به مسجد فرط یزد، درصدد توصیف ارزشمندی یک مکان تاریخی از نگرش افراد دلبسته به مکان تاریخی، به‌عنوان انگیزه تعهد آن‌ها نسبت به حفاظت یک مکان تاریخی‌ و تبیین تفاوت آن با نگرش افراد وابسته به مکان می‌باشد. انتخاب مصاحبه‌شوندگان از طریق نمونه‌گیری هدفمند متوالی و با روش «نمونه‌گیری نظری» صورت گرفته است.یافته‌ها تفاوت‌های اساسی را بین ارزش‌های مکان تاریخی در نگرش فرد وابسته و دلبسته از لحاظ فرایند ارزش‌گذاری و تشخیص و نوع و اولویت ارزش‌ها نشان می‌دهد. منشأ اصلی این تفاوت‌ها در اصل، به‌صفر رسیدن زمان در نگرش فرد وابسته و در مقابل، حضور زمان در شکل تجربه همزمان فرد دلبسته و ار‌زش‌گذاری مکان تاریخی در نگرش او است. به‌گونه‌ای که فرد وابسته، ارزشمندی مکان تاریخی را مبتنی بر ارزش‌های مکان‌محور و نیازمحور به‌صورت قراردادی و با اولویت ارزش روز تعریف می‌کند؛ در صورتی که فرد دلبسته ارزشمندی مکان تاریخی را در تجربه همزمان خود و مبتنی بر عواطف انسان و تعاملات او با انسان‌های دیگر و مکان تعریف می‌کند و اولویت را به تعاملات اجتماعی و گره‌های عاطفی می‌دهد.