اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم از روی جمجمه به همراه تمرین‌های رایانه‌ای شناختی بر کارکردهای اجرایی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص همبود با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2024.28580.2644
چکیده

هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم از روی جمجمه به همراه تمرین­‌های رایانه‌­ای شناختی بر کارکردهای اجرایی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص همبود با اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی بود.روش: روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه شم بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش‌آموزان مبتلا به SLD+ADHD شهر اصفهان بودند. نمونه این پژوهش شامل 24 دانش‌­آموز بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه شم (14 نفر) و گروه آزمایش (14 نفر) قرار گرفتند. دانش‌آموزان با استفاده از مقیاس هوش وکسلر برای کودکان (WISC-IV)، مقیاس درجه­‌بندی والدین کانرز و پرسش‌نامۀ تشخیص ناتوانی‌های یادگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. همچنین از پرسشنامۀ بریف و نمرات فارسی دو ترم دانش‌­آموزان به منظور بررسی اثربخشی درمان در مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. گروه آزمایش در 15 جلسه 20 دقیقه‌ای در برنامه مداخله شرکت کردند.یافته­‌ها: نتایج حاکی از اثربخشی معنادار مداخلۀ تحریک الکتریکی مستقیم از روی جمجمه همراه با تمرین­‌های رایانه‌­ای شناختی بر بهبود مولفه‌های کارکردهای اجرایی از جمله بازداری پاسخ (p<0.01, F=12.23, Ƞ2=0.42). توجه (p<0.01, F=27.18, Ƞ2=0.60)، حافظه کاری (p<0.01, F=15.11, Ƞ2=0.46) و برنامه ریزی (p<0.01, 70/ F=38, Ƞ2=02.66) بود. همچنین نتایج تحلیل کوواریانس ناپارامتریک بهبود معنی داری را در نمرات فارسی دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل نشان داد (p<0.01, F=12.13).نتیجه­گیری: نتایج این بررسی نشان داد که این مداخله می‌تواند بر بهبود عملکرد کودکان دارای اختلال یادگیری خاص همبود با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی تأثیر مثبت معناداری بر جای بگذارد؛ بنابراین می­توان نتیجه گرفت ترکیب روش­های درمانی تحریک مغز و تمرین­های شناختی می­تواند گزینۀ مناسبی در جهت توانبخشی دانش­آموزان با اختلال یادگیری خاص همبود با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی باشد.