فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌لغزش یکی از روی­دادهای طبیعی مهم است که هر ساله موجب زیان­های مالی و تخریب اندوخته‌های طبیعی می­شود. منطقه‌ی رابُر در سرآب آبخیز هلیل‌رود به‌دلیل بودنِ سازندهای با خاک رُس در آن آماده‌ی زمین‌لغزش است، و این موجب وارد شدن اندازه‌های زیادی از مواد معلق به سد صفا در منطقه‌ی رابُر شده است. هدف از این پژوهش پهنه­بندی این روی­داد زیست‌محیطی با مدل­های شبکه‌ی عصبی پیچشی، تابع شاهد قطعی، و ماشین بردار پشتیبان در رابُر است. عامل­های ارتفاع، شیب، فاصله از گسل، زمین­شناسی، کاربری زمین، نوع خاک، پوشش گیاهی، فاصله از رود، و بارندگی به‌کار برده‌شد. نقشه‌ی پراکنش زمین­لغزش­ها در جایگاه متغیر وابسته با داده­های سازمان زمین­شناسی و بازدیدهای میدانی با بهره‌گیری از جی‌پی‌اس تهیه شد. از 70 زمین‌لغزش، 49 زمین‌لغزش (70%) برای شبیه­سازی و 21 زمین‌لغزش (30%) برای اعتبارسنجی مدل به‌کار برده‌شد. نتیجه‌ی اعتبارسنجی مدل­ها با منحنی ROC نشان داد که اندازه‌های سطح زیر منحنی برای مدل­های شبکه‌ی عصبی پیچشی، ماشین بردار پشتیبان، و تابع شاهد قطعی به­ ترتیب 0/987، 0/958 و 0/899 است. به طور کلی، نتیجه‌ها هم‌خوانی رضایت‌بخشی میان داده­های زمین‌لغزش در منطقه و نقشه­های حساسیت زمین‌لغزش نشان داد، و کارکرد مدل یادگیری عمیق شبکه‌ی عصبی پیچشی بیش‌تر از دو مدل دیگر بود. نقشه‌ی حساسیت زمین‌لغزش در چهار رده‌ با حساسیت کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد رده‌­بندی شد. بر پایه‌ی نتیجه‌ی خروجی هر سه مدل بخش­های مرکزی، جنوب شرقی و جنوب غربی منطقه در خطر زیاد و خیلی زیاد زمین­لغزش است. انجام طرح­های مناسب مانند دیوارهای حائل، جلوگیری از نفوذ آب، زه‌کشی مناسب، و کاشت پوشش گیاهی متناسب با محیط در دامنه­های آماده‌ی لغزش ممکن است برای جلوگیری از این روی­داد و مهار آن مناسب باشد.