هندسه نظری بسط و گسترش کاربندی (نمونه مورد مطالعه: کاربندی 16)
نویسندگان
1 مربی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفهای، تهران، ایران
2 مربی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفهای، تهران، ایران
doi
10.22034/ahdc.2023.19240.1697چکیده
گسترش کاربندی یکی از شیوههای ایجاد پوششهای متنوع در معماری سنتی بوده و کاربندی گسترشیافته بخش مهمی از آثار تاریخی معماری ایران را تشکیل میدهد. با این حال این نوع کاربندی در گونهشناسیهای انجام شده جایگاه قابل توجهی نداشته و تا کنون پژوهشی هدفمند در زمینه چگونگی این بسط و گسترش صورت نگرفته و هر آنچه با این مضمون مشاهده شده، مطالعات پراکندهای است که در خلال سایر پژوهشها آمده است. پژوهش حاضر با هدف فهم بیشتر سازههای سنتی به بررسی هندسه نظری بسط و گسترش کاربندی، توسعه زمینه برای رسیدن به تنوع بیشتر و الزامات پیادهسازی کاربندی در زمینههای جدید پرداخته است. روش پژوهش به شیوه تحلیل توصیفی و استدلال منطقی با بررسی گزارههای هندسی است. جمعآوری اطلاعات از طریق بررسیهای کتابخانهای و مدلسازی رایانهای انجام شده و جهت تدقیق بررسیها، کاربندی 16 به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد کاربندی گسترشیافته گونه مفصلی از کاربندیها است که از تقاطع دو یا چند زمینه مادر همسان یا غیر همسان شکل گرفته است و با توجه به دو مؤلفه زمینه و فاصله اتصال، فرمهای متنوعی را ایجاد مینماید. زمینه کاربندی گسترش به سه روش هندسه محیطی، هندسه غیرحذفی و هندسه حذفی قابل شکلگیری است. لذا این نوع کاربندی در انواع زمینههای چندضلعی منتظم، غیرمنتظم با تقارن محوری و غیرمنتظم بدون تقارن محوری با شرایط خاص خود قابل پیادهسازی است. در هندسههای محیطی شرایط فاصله اتصال همانند کاربندی در زمینه مادر است، اما در هندسههای حذفی و غیرحذفی تعداد تقسیمات میان دو پایه مجاوری که بیشترین فاصله را از هم دارند، تعیین کننده حداقل فاصله اتصال در آنها است.