پیشبینی آورد با روشهای برنامهریزی بیان ژن و وایازی درخت تصمیم با دیدگاه تغییر اقلیم در آبخیز کنگاور استان کرمانشاه
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه رازی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، دانشگاه رازی
doi
10.22092/wmrj.2021.354279.1403چکیده
تغییر اقلیم، گرمتر شدن زمین، و مدیریت نامناسب اندوختههای آب از جمله دشواریهایی است که موجب نگرانی جامعهی بشری بهویژه در مدیریت آبخیزها شده است. محققان و مهندسان برای جلوگیری از هدررفت، و بهینهسازی اندوختههای آب در این حوزهها اقلیم را پیشبینی میکنند. در این پژوهش ایستگاه آران در آبخیز کنگاور برای ارزیابی تغییر بارش، دما، و آورد در آینده با در نظرگرفتن حالتهای ممکن اقلیمی گزارش پنجم (CMIP5) در نظر گرفته شده است. با دردست داشتن اطلاعات مشاهدهیی در 33 سال از 1983 تا 2015 از روشهای برنامهریزی بیان ژن و درخت تصمیم برای آموزش، آزمون، و پیشبینی دادهها بهره گرفته شد. از میان مدلهای گوناگون اقلیمی مدل Fgoals-g2 به دلیل مشابهت بیشتر ویژگیهای آماری دادههای تاریخی با دادههای بارش و دمای منطقه برای پیشبینی در دورهی 2052- 2020 برگزیده شد. از حالت ممکن Rcp2.6 حالت خوشبینانه، و روش ریزمقیاسگردانی عاملهای تغییر، و ورودیهای مدل GEP و نرمافزارORANGE برای پیشبینی ویژگی آورد در آینده بهره گرفته شد. بیشینهی دمای ماهانه به °C 31/18 میرسد. بیشینهی میانگین بارش ماهانه در دورهی آینده نسبت به دورهی پایه حدود 4 % افزایش خواهد یافت، و به 169/51 میلیمتر میرسد. مقدار میانگین سالانهی درازمدت بارش از 423/39 میلیمتر به 427/ 15 میلیمتر افزایش خواهد یافت. ضریب همبستگی برای دادههای آزمون در روش برنامهریزی بیان ژن 0/70 بود و مقدار میانگین آورد از m3/s 3/33 به m3/s 3/14 تغییر میکند، که نشان میدهد 71/5 % کاهش خواهد یافت. در روش وایازی درخت تصمیم ضریب همبستگی 0/995 بود و میانگین آورد 10/3 % افزایش خواهد یافت و به 3/69 متر مکعب بر ثانیه خواهد رسید.