فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ریززیندگانِ پوسته‌ی‌ زیستیِ خاک نقش عمده‌یی در چرخه‌ی کربن و حذف دی‌اکسیدکربن از جو دارند. این ظرفیت به‌دلیل تخریب زمین‌ها کاهش می‌یابد. در این پژوهش افزایش ظرفیت خاک‌های تخریب‌شده با تلقیح سیانوباکترها در افزایش نگه‌داشت (ترسیب) کربن از جو بررسی شد. سیانوباکترهای بومی (Nostoc sp.، Oscillatoria sp. و Lyngbya sp) مناسب برای نگه‌داشت کربن تکثیر، و روی خاک کرت‌های m2 40 در منطقه‌یی تخریب‌شده تلقیح شد. مقدار کربن آلی، کربن نگه‌داشته در خاک و معادل دی‌اکسیدکربن برداشته از جو در سه بازه‌ی زمانی آغاز (زمان صفر)، میانه (پس از 83 روز) و پایان (پس از 172 روز) آزمایش اندازه‌گیری شد. یافته‌ها نشان داد که در تیمار شاهد کربن نگه‌داشته در میانه و انتهای آزمایش به‌ترتیب 0/25 و 0/27 g.m-2.day-1 بود. تلقیح سیانوباکترها منجر به افزایش معنی‌دار نگه‌داشت کربن در میانه و پایان آزمایش به‌ترتیب 312 و 226% نسبت به تیمار شاهد شد. اندازه‌ی نگه‌داشت کربن و حذف دی‌اکسیدکربن با تلقیح سیانوباکترها پس از 172 روز به‌ترتیب 3/59 و 13/17 ton.ha-1.year-1 تخمین زده شد که در تیمار شاهد به‌ترتیب 1/10 و 4/03 ton.ha-1.year-1  بود. یافته‌ها نشان داد که تلقیح سیانوباکترها به‌شکل آب-تلقیحی قبل از شروع فصل مرطوب (آغاز پاییز) و به‌مقدار کمینه‌ی g.m-2 1/5 زی‌توده ضمن اثرگزاری مطلوب، از نظر اقتصادی نیز تأیید می‌شود. تلقیح سیانوباکترها در مقیاس صحرایی ابزاری زیستی است که باید در برنامه‌های توسعه‌ی پایدار برای نگه‌داشت کربن و احیای زمین به آن توجه شود.