ارزیابی توان زیستبومی کشاورزی آبی با روش های فعلی و مدل جدید EMOLUP در شهرستان فیروزآباد
نویسندگان
1 دانشآموختهی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی- مدیریت مناطق بیابانی، بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه شیراز
2 دانشیار بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
doi
10.22092/wmrj.2021.354720.1416چکیده
ارزیابی توان زیستبومی سرزمین یا سنجش توان سرزمین قدمی پیش از بهرهبرداری است. فیروزآباد یکی از شهرستانهای استان فارس است که اقتصاد عمدهی آن برپایهی کشاورزی است. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی توان زیستبومی برای کشاورزی آبی در شهرستان فیروزآباد برپایهی رویکرد اصلاحی مدلهای فعلی و دادن مدل جدید EMOLUP (مدل زیستبومی و اقتصادی- اجتماعی برنامهریزی بهرهگیری زمین) با جیآیاس است. برای انجام ارزیابی از روشهای رایج کشور از جمله روشهای مخدوم، بیشینهی محدودیت، میانگینحسابی، مدل EMOLUP با بهرهگیری از میانگین هندسی، میانگینحسابی وزنی ساده و میانگینحسابی وزنی (شاخصی و معیاری) توأم با در نظرگرفتن عاملهای محدودیتزا بهره گرفتهشد. برای افزایش دادن دقت ارزیابی کاربری کشاورزی آبی، شاخص تخریب اندوختههای آب و خطر خشکسالی نیز اضافه شد. نتیجههای اعتبارسنجی نشان داد که مدل EMOLUP در میان سایر مدلها بیشترین اندازهی دقت کلی (95/82) و ضریب کاپا (0/915) و ضریب درون طبقهیی (10/20) و درستی میانگین (96/36) را گرفت. روش میانگینحسابی شاخصی و روش میانگینحسابی شاخصی وزنی ساده کمترین دقت کلی میان همهی روشها را نشان داد. در کل، با اضافه کردن این دو شاخص و با مدل EMOLUP و ارزیابی شاخصهای دقت با واقعیت زمینی میتواننتیجهگیریکرد که فرآیند طبقهبندی ارزیابی توان زیستبومی با این روش منطقیتر از سایر روشهای رایج در کشور است.