سرمایه، منش و میدان تولید ادبی در شعر سلمان هراتی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

doi
10.30465/copl.2022.39013.3664
چکیده

جامعه‌شناسی ادبیات که به بررسی تولید و پیامدهای اجتماعی ادبیات می‌پردازد، به‌عنوان یک دانش میان‌رشته‌ای از یک‌سو، به ادبیات، زبان‌شناسی و فلسفه مرتبط است و از سوی دیگر به علوم اجتماعی و تاریخی. از آنجا که پس از پیروزی انقلاب در شعر اجتماعی جرقه‌هایی حاصل شد و شعر اجتماعی انقلاب به‌عنوان جریانی قدرتمند و تثبیت‌شده شکل گرفت، این پژوهش می‌کوشد تا با نظریۀ منش و میدان بوردیو و با روش تحلیلِ کیفی ـ توصیفی، سه مؤلفۀ اصلی منش، میدان و سرمایه را در اشعار سلمان هراتی بررسی کند. بر اساس نتایج این تحقیق، شعر هراتی به‌عنوان کنش شاعر، حاصل ارتباط منش و موضع او در میدان‌های سیاسی، اجتماعی و ادبی است. او به‌عنوان شاعر انقلابی در برخی اشعارش انتقاد و اعتراض به‌وضعیت نابسامان جامعه، فاصلۀ طبقاتی موجود در آن‌زمان و غرب‌گرایی دارد. دراین میان کنش‌های شعری با مضمون حبّ‌ودوستی نسبت به امامان، رهبر معظم، شهیدان و ... برجسته‌تر به‌کار گرفته‌است.