فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب یکی از مهم­ترین رکن‌های وجود زندگی در جامعه‌های طبیعی و انسانی است. گسترش جامعه‌های انسانی در نظام‌های طبیعی و از میان‌رفتن تعادل تولید و عرضه‌ی آب‌ در آبخیزها برای پاسخ‌دادن به تقاضای نیاز آبی آن‌ها باعث تبدیل‌شدن زبان مفاهمه در بخش آب به زبان مخاصمه شده است. اگرچه اهمیت آب و نیاز روزافزون به آن موجب تلاش جامعه‌ برای بهره‌برداری از اندوخته‌‌های دست‌رس آب می‌شود، درک متقابل و احترام به حقوق دیگر سودمندان ایجاب می‌کند که سودبران این اندوخته‌‌ها به بهره‌برداری مشترک و رعایت حقوق یک‌دیگر نیز توجه داشته باشند. پژوهش‌های گسترده‌یی توانایی جامعه‌ها و تشکل‌های محلی را برای بهره‌برداری پایدار از اندوخته‌‌های مشترک نشان داده است، و نشان داده است که چگونه گروه‌های محلی می‌توانند با اتکا به توانایی‌های خود از تخریب این اندوخته‌‌ها جلوگیری کنند. در این پژوهش برای بررسی توانایی جامعه‌های محلی در ایجاد تغییر در وضعیت حکمرانی آب در پایین‌دست آبخیز رود کر، از روش تحلیل شبکه­ی اجتماعی و کاربرد آن بهره‌ گرفته‌شد. شاخص‌های تراز کلان شبکه‌ی اجتماعی، شاخص تراکم و شاخص تمرکز شبکه به‌‌کاربرده شد. نتیجه‌های تحلیل شبکه­ی اجتماعی جامعه­ی محلی روستای معزآباد گورگیر نشان داد که سرمایه­ی اجتماعی فراوانی در پیوند اعتماد و مشارکت در این روستا است. از طرفی نتیجه‌های تحلیل شبکه در تراز سازمانی نیز اندازه‌ی کم همکاری و هم‌آهنگی، و تمرکز زیاد قدرت (وضعیت حکمرانی متمرکز) نشان داد. با یکی کردن شبکه‌ی جامعه‌ی محلی و شبکه­ی سازمانی، تمرکز به اندازه‌ی 31 % کاهش یافت، و باعث تغییر وضعیت حکمرانی به وضعیت چندپاره شد، اما به‌دلیل نبود رابطه‌های مناسب در میان سازمان‌ها و جامعه‌ی محلی، اندازه‌ی همکاری هنوز کم بود. بنابراین برای رسیدن به وضعیت حکمرانی چندمرکزی، افزایش رابطه‌های میان سازمان‌ها و جامعه‌های محلی بر پایه‌ی رابطه‌های همکارانه و مشارکتی بسیار مهم است. این کار ممکن است باعث افزایش ظرفیت سازگاری نظام اجتماعی-زیست‌بومی آبخیز رود کر در برابر تغییر شود.