فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت اندوخته‌‌های آب در حوزه‌ها بی تعیین‌کردن دقیق آب‌دهی سیلاب امکان‌پذیر نیست. این پژوهش با هدف تعیین‌‌کردن بیشینه‌ی سیلاب با دوره‌ی بازگشت‌های 10، 25، 50 و 100 ساله با شبیه‌ساز سطح پاسخ در زیرحوزه‌های دره‌رود (km212900) در استان اردبیل انجام شد. داده­های آب‌دهی 16 ایستگاه آب‌سنجی در دوره‌ی 15 ساله (1394-1380) جمع‌آوری، و کم‌بودهای آماری در دوره‌ی مشترک با روش‌های وایازی میان ایستگاه‌های آب‌سنجی برطرف شد، و سیلاب با دوره­ی بازگشت‌های گوناگون بررسی شد. ویژگی‌های گیتاشناسی موثر بر سیلاب (مساحت، شیب، ضریب شکل و ارتفاع متوسط، زمان تمرکز و شماره‌ی منحنی زیرحوزه‌ها) با نرم­افزارهای آرک‌جی‌آی‌اس  10.2 و WMS7.1 استخراج شد. اندازه‌ی ضریب تبیین در دوره‌ی بازگشت‌های 10، 25، 50 و 100 سال به‌ترتیب 0/96، 0/97، 0/95 و 0/94 برآورد ‌شد، که نشان‌‌دهنده‌ی دقت زیاد شبیه‌ساز در پیش‌بینی اندازه‌ی سیلاب با ویژگی‌های گیتاشناسی حوزه است. شاخص‌های ارزیابی شبیه‌ساز برای دوره‌ی بازگشت‌های 10، 25، 50 و 100 سال شامل ریشه‌ی میانگین مربع‌های خطا به‌ترتیب 20/99، 7/16، 29/05، 39/55، درصد خطای نسبی (ε) 52/7، 39/7، 45/1، 49/13، میانگین خطای مطلق 0/52، 0/45، 0/48، 0/55، ضریب باقی‌مانده‌ی جرم 0/28، 0/16، 0/56، 0/82 و کارآیی شبیه‌ساز 0/74، 0/85، 0/71 و 0/75 برآورد شد. نمودارهای پراکندگی نشان داد که پراکندگی نقطه‌های دور محور یک‌به‌یک برای همه‌ی دوره‌ی بازگشت‌ها و آب‌دهی‌ها بسیار مناسب بود. بر پایه‌ی آزمون تی تفاوت میان اندازه‌های پیش‌بینی‌شده و واقعی در دوره‌ی بازگشت‌های گوناگون در تراز اطمینان 1% معنی‌دار نشد. نتیجه‌های این پژوهش نشان‌داد که دقت روش سطح پاسخ برای برآوردکردن سیلاب در زیرحوزه‌های استان اردبیل مناسب است، اما دقت شبیه‌ساز‌ با افزایش دوره‌ی بازگشت کمی کاهش می‌یابد.