رئالیسم از مکتب ادبی تا بازتاب اجتماعیات در ادبیات آسیبشناسی رئالیسمپژوهی در مقالات ادبی حوزة زبان فارسی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه نیشابور
doi
10.30465/copl.2022.38871.3658چکیده
هدف پژوهش حاضر، تبیین کاستیهای بنیادین مقالاتی است که در باب رئالیسم در حوزة زبان فارسی، به نگارش درآمدهاند. به این منظور، در گام نخست مقالاتی که در نشریات دانشگاهی کشور در باب رئالیسم منتشر شده و مدعی بررسی اصول رئالیستی در متون ادبی بودهاند، احصا شده است. سپس مطالب و یافتههای این مقالات در مقایسه با مبانی و اصول رئالیسم و آرای رئالیستها مورد سنجش قرار گرفتهاند. مقالات مورد بررسی این پژوهش، ذیل سه گروه قابل دستهبندی است: دستة اول مقالههایی را در بر میگیرد که رئالیسم و ویژگیهای آن را بهلحاظ نظری مورد بررسی قرار دادهاند؛ دستة دوم مقالاتی هستند که اصول و مبانی رئالیسم را در یک اثر ادبی فارسی یا مجموعهای از آثار یک نویسنده نشان دادهاند؛ دستة سوم آثاری هستند که شاخصههای رئالیستی را در آثار ادبی بهصورت تطبیقی واکاویدهاند. نتایج بررسی نشان از آن دارد که به دلیل عدم توغل در مبانی نظری و بنیانهای فلسفی، فروکاستن رئالیسم به عناصر داستان و یا بازتاب اجتماعیات در اثر ادبی، عدم تمایز میان معانی رئالیسم (مکتب ادبی، سبک داستاننویسی و ...)، خطاها و کاستیهایی بنیادین به مقالات رئالیسمپژوهی فارسی راه یافته است.