خوانش برجستگی‌‌های زبانی و بومی- اقلیمی در شعر معاصر مازندران

نویسندگان

1 آموزش و پرورش، بابلسر. ایران

2 آموزش و پرورش، بابلسر. ایران

3 دانشگاه مازندران، بابلسر. ایران

doi
10.30465/copl.2022.38544.3642
چکیده

بوم (local) از واژه‌های ‌پرتکرار درحوزه‌ی دانش زیست محیطی است. این اصطلاح در پیوند با مفاهیم ادبی و دانش بوم شناسی (ecology) فصل جدیدی در مطالعات میان رشته‌ای گشوده‌است. منظور از ادبیات بومی- اقلیمی هر نوع تجربه‌ای است که در رهگذر زندگی یک شاعر با محیط پیرامون در خیال، زبان، اندیشه و عواطفش انعکاس پیدا کند. شعربومی- اقلیمی، شعری سوبژکتیو با ارگانیسمی که سنت و مدرنیزم در بافت آن نمایان است. این جستار به دنبال پاسخ به این پرسش است که عناصر بومی- اقلیمی در غنای صورت‌های زبانی و ذهنی شعر مازندران چه نقشی‌هایی ایفا کرده‌است. پژوهش حاضر حاصل خوانش(225) دفتر شعر پنجاه شاعر مازندران از(1350تا1400)است که در آن نویسندگان کوشیده‌اند، عناصر بومی- اقلیمی را در دو کلان شاخصه‌ی جغرافیایی و اجتماعی– فرهنگی در نه خُرد شاخصه صورت‌بندی نمایند. از این منظر نقش عناصر محیطی و رسالت جغرافیایی در تمام گرایش‌های سبکی، قالب‌ها و ژانرهای موجود در شعراستان مازندران واکاوی شده‌است. یافته‌های این پژوهش با توجه به تحلیل داده‌های‌آماری، نشان می‌دهد که المان‌های بومی- اقلیمی در شاخصه‌ی اجتماعی– فرهنگی شعر مازندران نمود قابل ملاحظه‌ی داشته چنانکه آداب و رسوم، باورها و اعتقادات، واژگان بومی، سنت و مدرنیته، موسیقی و نگاه زیست‌محیطی در روساخت و ژرف ساخت سروده‌ها به تصویر درآمده‌است. روش پژوهش تلفیقی از نوع کمی و تحلیل محتوا با استفاده از منابع اسنادی و سایت‌های معتبراینترنتی است.