شبیه سازی و تحلیل عددی طوفان گردوغبار 10 جولای 2014 با مدل های جهانی در ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آبخیز، دانشکده‌ی منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه جیرفت

3 استادیار پژوهشکده هواشناسی و علوم جو، سازمان هواشناسی کشور

doi
10.22092/wmrj.2021.352841.1377
چکیده

پدیده‌ی گردوغبار یکی از دشواری‌های زیست­محیطی در منطقه‌ی ایران مرکزی است، به­طوری­که سالانه زیان‌های زیادی به  بوم‌نظام‌های طبیعی و انسانی وارد می­کند. ذره‌های گردوغبار سبب بیماری‌های تنفسی پرشماری شده است و از این راه بر تن‌درستی جامعه تاثیر می‌گزارد. کاهش دید ناشی از رخ‌دادهای گردوغبار هر ساله سبب لغوشدن پروازها و تصادف‌های جاده‌‌یی شده‌است و سبب زیان‌های مالی و جانی بسیاری می‌شود. پژوهش در این‌باره و شناسایی منشاء و چشمه­های گردوغبار اهمیت زیادی دارد. شبیه‌سازی و تحلیل عددی طوفان­های شدید گردوغبار با مدل‌های پیش‌بینی عددی یکی از روش­های نوین پژوهش این پدیده است. هدف از این پژوهش شبیه‌سازی طوفان گرد­و­غبار 10 جولای 2014 برای کمی‌سازی وتحلیل عددی آن است. از مدل MACC-ECMWF بهره‌گرفته‌شد. خروجی‌های مدل برای کمیت‌های عمق دیداری هواپخش و غلظت گردوغبار استخراج و مجموعه‌ی زمانی تغییر این دو کمیت در گام زمانی یک ساعته بررسی شد. تحلیل مکانی مقدار عمق دیداری هواپخش  و غلظت گردوغبار نشان داد که بیابان مرکزی ایران در استان‌های سمنان، شرق اصفهان، و بیابان لوت مرکزی در شرق استان کرمان بزرگ­ترین چشمه­ی گردوغبار ایران مرکزی است، و در روی‌داد گردوغبار نقش مهمی دارد. بررسی مجموعه‌ی زمانی دو کمیت عمق دیداری هواپخش و غلظت گردوغبار نیز نشان داد که در این پژوهش بیشینه‌ی مقدار آن‌ها در نیمه­های شب حدود ساعت 23:00 بود.