تعیین توان منبعهای آب زیرزمینی دشت ارومیه با سنجه ها و شاخصهای ریختسنجی زمین
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت حوزه های آبخیز، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران
2 دانشجوی دکترای مدیریت حوزه های آبخیز، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران
3 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران
doi
10.22092/wmrj.2021.353111.1382چکیده
تحلیلهای ریختسنجی زمین نقش مهمی در شناخت شرایط زمینآبشناسی آبخیزها مانند توانیابی و مدیریت منبعهای آب زیرزمینی دارد. برای ترسیم شبکهی زهکشی در چهار زیرحوزهی دریاچهی ارومیه مدل رقومی ارتفاع آبشناختی تهیه شد. سنجههای ریختسنجی خطی، سطحی و پستیبلندی برای اولویتبندی توان منبع آب زیرزمینی زیرحوزه ها محاسبه شد. مقدار میانگین بهدست آمده از رتبهی سنجه ها در هر زیرحوزه نزدیک به هم، و اولویت زیرحوزه ها بهترتیب نازلوچای، باراندوزچای، شهرچای و روضه چای بهدست آمد. شاخص های ریختسنجی موقعیت پستیبلندی، شاخص ناهمواری زمین، قدرت بردار، انحنای سطح و نسبت سطح برای تهیهی نقشهی ارزش مکانی منبع آب زیرزمینی بررسی شد و هر یک از نقشهها با اندازهی یاختهی یکسان در هفت طبقه تهیه و طبقهبندی شد. نقشهی شاخص های ریختسنجی با وزن های یکسان ترکیب شد. نقشهی منطقههای تواندار آب زیرزمینی با ارزش 2/2 تا 5 به دست آمد. بیشترین ارزش در نقشهی ارزش مکانی منبع آب زیرزمینی در نقطه هایی بود که کمترین TPI، کمترین TRI، بیشترین VRM، کمترین انحنای سطح، و بیشترین نسبت سطح را داشت. نتیجهی بهدست آمده با بررسی محل چشمه های طبیعی و چاه های بهرهبرداری منطقه تأیید شد.