بررسی تطابق اثر نور حاصل از پنجرههای رنگی معماری سنتی ایران با منحنی حساسیت چشم و ساعت بیولوژیک بدن انسان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری،گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران
2 استادیار گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران
3 استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 استادیار گروه مکانیک، واحد یادگار امام (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/ahdc.2022.16923.1566چکیده
سلول های چشم انسان با دریافت نور تحریک شده و فرامین متناسب را به غدد داخلی بدن ارسال می کنند. نور محیط بر میزان ترشح هورمون ملاتونین که تنظیم ساعت بیولوژیک بدن انسان را به عهده دارد، تاثیرگذار است. همچنین بیشترین حساسیت بینایی چشم انسان، بر اساس منحنی حساسیت چشم، در محدوده طول موج 500 تا 600 نانومتر است. هدف تحقیق آن است که با مطالعه متون پزشکی در خصوص تاثیرات نورهای رنگی در حیطه سلامت انسان به بررسی این تاثیرات در معماری سنتی ایران پرداخته شود. پرسش اصلی تحقیق بر این مساله متمرکز است که آیا نورهای رنگی حاصل از پنجره های رنگی معماری ایران با منحنی حساسیت چشم انسان و چرخه هوشیاری بدن انسان تطابق دارند و در جهت حفظ سلامت چشم انسان عمل میکنند؟ بررسی و پژوهش به صورت مطالعاتی و موردپژوهی انجام شد. همچنین از روش همبستگی برای بررسی تاثیر نورهای رنگی معماری ایران بر سلامت استفاده شد. برای این منظور ابتدا نمونههای موردی از اُرُسیهای ایرانی انتخاب و ابعاد و شکل هندسی آنها برداشت شد. منحنی طول موج عبوری از شیشههای رنگی توسط دستگاه اسپکتوفتومتر اندازهگیری و ترسیم شد. سهم غالب نور عبوری از هر پنجره بر اساس درصد مساحت هر رنگ و میزان عبور نور از هر شیشه رنگی محاسبه شد. یافتههای این تحقیق، تطابق اثر نور حاصل از پنجرههای رنگی معماری سنتی ایران را از دو منظر، یعنی تطابق با منحنی حساسیت چشم و همچنین تطابق با ساعت بیولوژیک بدن انسان، را به اثبات میرساند. در محدوده 500 تا 600 نانومتر سهم غالب نور عبوری با نور زرد و سبز بود و در منحنی حساسیت چشم نیز حداکثر بینایی در این طول موج با رنگ زرد و سبز می باشد. در طول موج 460 نانومتر نیز سهم غالب نور عبوری پنجره ها، با رنگ آبی بود که در این طول موج، هیپوتالاموس که ترشح هورمون ملاتونین و تنظیم ساعت بیولوژیک را بر عهده دارد حساس به نورآبی است.